Giá trị của những lời
chê bai
Khen và chê
là hai khía cạnh đối lập trong giao tiếp, không thể kết luận là chunga ta khen
nhiều hơn hay chê nhiều hơn. Nhưng có một điều chắc chắn đó là ai trong số
chúng ta đều thích nghe ngững lời khen ngợi, thậm chí là nịnh bợ hơn, hôm nay,
chúng ta hãy xem xét đến lời chê, điều mà ít người thích.
Chê trách được
hiểu là việc chỉ đơn thuần nêu ra những hạn chế, khiếm khuyết, những điểm làm
chưa tốt của người khác, hoặc chí ít, đó là những gì mà người nói nghĩ là chưa
tốt, thậm chí, mức độ chê còn gay gắt hơn khi người chê còn bày tỏ sự đánh giá
của mình. Nếu như sự chê trách này không xuất phất từ những khiếm khuyết đáng kể,
dễ thấy của người khác mà được cố ý bới móc, thêm thắt, cường điệu thêm thì ta
có khái niệm nói xấu.
Việc chê có
thể diễn ra trực tiếp trước đối tượng, cũng có thể là không, tức là sau lưng.
Việc chê trách trước mặt có thể là vì muốn nêu những nhận xét, bày tỏ thái độ
tiêu cực, ghét bỏ đối với người đó ( điều này là chủ yếu) hoặc cũng có thể vì
thực sự mong muốn cho họ nhận ra khuyết điểm và sửa chữa. Còn việu chê trách
không trực tiếp có mặt đối tượng thì đa số là vì muốn bày tỏ thái độ tiêu cực
chứ đâu có chỉ ra khuyết điểm cho họ, vậy nên chúng hay được gọi là nói xấu sau
lưng là vì thế.
Dù cho vì lí do
gì thì người ta cũng đều thích tránh va chạm, mất lòng nên không ai mấy khi chê
bai trước mặt mà hầu như chỉ nêu ý kiến sau lưng, có chăng thì chỉ là những người
thực sự thân thiết, thực sự mong muốn người ta thay đổi hoặc là chỉ dám nêu những
góp ý hết sức nhẹ nhàng.
Những lời chê
bai, dù sau lưng hay trước mặt, nếu như người bị chê có thể biết được thì đều
có những tác động nhất định, cả tiêu cực lẫn tích cực. Tích cực có thể là người
ta sẽ chủ động xem xét lại bản thân, sửa đổi cho phù hợp để tốt lên; đặc biệt
đôi khi người bị chê có cảm giác mình bị xúc phạm, họ có thể nung nấu ý chí quyết
tâm rất cao. Tác động tiêu cực có thể là họ cảm thấy chán trường,mất niềm tin ở
bản thân, hoặc là không hề có ý thức xem xét lại bản thân, luôn khăng khăng đó
là do người ta ganh ghét nên nói xấu, dẫn đến những xung đột, xích mích có thể
phát sinh. Tất nhiên ta không xét đến những người chẳng coi khen chê ra gì, cứ
thờ ơ như không, rõ ràng là trong trường hợp ấy, chê bai cũng không thể có tác
động gì.
Tuy nhiên,
không phải mọi lời chê đều đúng. Đúng ở đây được hiểu là phản ánh đúng thực tế,
dựa trên chuẩn mực xã hội hiện tại. Do đa số những lời chê là xuất phát từ quan
điểm cá nhân, nên có thể nhiều người nghĩ không hẳn đúng. Chẳng hạn, những người
có tính hướng ngoại có thể chê những người hướng nội là rụt rè, nhút nhát, thiếu
tự tin. Chính vì không phải mọi lời chê đều đúng nên đôi khi ý nghĩa tích cực của
chúng lại biến thành ý nghĩa tiêu cực. Do đó, nếu những lời chê đến từ nhiều
người thì có vẻ đó là lời chê đúng, vì thường thì số đông sẽ cho một kết quả
khách quan hơn.
Một điều cũng
đáng nói là nhiều người có lối ăn nói không khéo léo, chê bai, góp ý vụng về,
đoi khi có thể vì hảo ý nhưng lại vô tình có tác đông ngược.
Rõ ràng là những
lời chê bai hay bất cứ điều gì khác, đúng lúc, đúng chỗ và có mức độ phù hợp đều
có những tác động tích cực nhất định, nói là nhất định vì còn phụ thuộc vào
cách nhìn nhận, hay nói đúng hơn là cách tiếp nhận của người bị chê. Vơi mỗi
chúng ta, với tư cách là người đi chê, cũng cần lưu ý những điều ấy, để có thể
đưa ra những lời chê phù hợp; còn với tư cách người bị chê, dù không hài long,
chúng ta cũng nên xem xét lai bản thân trước đã, nếu chê đúng thì sửa, chê sai
thì phải xem lại động cơ của họ để có cách thức xử lí. Dù sao, chê bai cũng là
một kênh phản biện có giá trị.
Hà Nội, ngày 18 tháng 10 năm 2014
Paven học ở một ngôi trường do một thầy tu tên Vatxili quản. Trong một lần đánh nhau bị phạt, paven được xếp cho ngồi vào lớp lớn để khỏi quậy phá, tại đây cậu được nghe những kiến thức khoa học về trái đất khác hoàn toàn với những gì kinh sách thiên chúa nói- những thứ mà paven thuộc làu. cậu đem thắc mắc của mình chất vấn cha cố, hắn tức giận định đuổi học cậu, mẹ cậu phải ra sức xin cho. Trước lễ phục sinh, Paven cùng mấy đứa trong lớp phải đến nhà cha cố đọc bài lấy điểm. Nghe lời xúi bẩy của Xecgay con nhà Borugiac, Paven ném thuốc lá vào bột làm bánh thánh ở nhà cha cố, sau đó bị phát hiện và đuổi học.
Nhân dịp nghỉ lễ, tôi đi thăm Duyên đang làm ở Hà Tiên, năm ngoái, chính tôi báo tin cho Duyên để Duyên thông báo cho bạn bè được biết cơ hội ấy, bản thân tôi cũng rất tiếc nhưng khi ấy tôi dở dang vì mất cmnd, không kịp về để làm giấy tờ hay phỏng vấn. Cuối cùng Duyên đậu và đi làm. Có lúc tôi đã thầm ganh tị với Duyên, nhưng hoàn cảnh của Duyên cũng không thực sự lí tưởng, mà có là tôi, chưa chắc tôi đã làm tốt được như Duyên. Tôi tự nhủ, đừng ganh tị với thành quả người ta có được mà không hề thấy những nỗ lực họ có, những khó khăn họ gặp. Tôi xuống chơi chỗ Duyên, Duyên hiếu khách và đối đãi tôi chu đáo, chỏ đi chơi rất nhiệt tình, mời ăn uống, mua sầu riêng cho tôi ăn thử. Cũng vui vì nhờ đó tôi có cơ hội được đến một miền đất mới.
Vậy mà đến lúc biết tin đi Bình Định, tôi có thoáng buồn có lẽ ngại thay đổi thói quen cuộc sống chăng. Tôi ra Bình Định ngày 18 tháng 5 và 19 bắt đầu đi làm, thời tiết ngoài này nóng và khó chịu hơn tôi tưởng. Tôi ở cùng nhà với Lai, hằng ngày Lai đưa đi làm, điều tôi không thích nhất là sự phụ thuộc vào người khác, mọi điều khác không đến nỗi nào, tôi chịu được. Điều tôi ngán nhất khi đi làm là phải đi tìm hay mượn đồ và không có việc để làm. Ban ngày, có mấy người Trung Quốc, tôi làm cùng họ, đến tối họ về chẳng còn việc gì, tôi lang thang mà cảm thấy thời gian dài kinh khủng.
Sau khi đặt mua vé qua mạng thành công, sẽ được thông tin như sau:
cùng với đó, ta còn có được những thứ
sẽ theo chúng ta suốt cả cuộc đời, đó là cái tên, dù những kỉ niệm từ lúc sinh
ra ấy, chúng ta khó có thể ghi nhớ được vì còn quá nhỏ.
Bắt đầu đi học. Với rất nhiều người thì kỉ niệm bắt
đầu đi học học là một kỉ niệm hết sức đặc biệt, cũng dẽ hiểu vì thông thường,
những ấn tượng bắt đầu bao giờ cũng có đấu ấn lâu dài và sâu sắc, nhất là đối với
một việc theo chúng ta khá nhiều năm về sau, đó là việc học hành. Ngày đầu tiên
đi học, cảm giác thường thấy của mọi người là háo hức vì được đến một môi trường
mới, tuy nhiên cũng có thể lo lắng, sợ hãi. Đối với trẻ con thời trước thì bắt
đầu đi học là khi vào lớp mẫu giáo khi 6 tuổi, hoặc vào lớp 1 khi 7 tuổi, tuy
nhiên với phần nhiều trẻ con ngày nay, thời gian bắt đầu sớm hơn nhiều, từ khi
chúng đi nhà trẻ do đó, ấn tượng của chúng có thể sẽ rất khác.
những người tiếp tục đi học thì cũng
là bắt đầu một giai đoạn học tập hoàn toàn mới, khi mà chúng ta đã bước vào tuổi
trưởng thành.
Vào đại học. Tôi biết rất nhiều người, đại học là
niềm vui tột độ, là nỗi buồn cùng cực hoặc cũng chỉ bình thường, nói vào đại học
là một dịp trọng đại thì có thể không đúng cho rất nhiều người. Tuy nhiên, với
ai có đi học đại học thì có lẽ đây đúng là một sự kiện lớn, đa số đều rời nhà bắt
đầu một cuộc sống mới, và học đại học
còn có nghĩa là chúng ta chọn một nghề cho tương lai dù rất nhiều người sau khi
học đại học ra không làm trong nghề ấy. nhìn chung mọi người đều nhận xét thời
gian học đại học là thời gian vui tươi và đẹp nhất trong cuộc sống.
Tốt nghiệp đại học. Tốt nghiệp đại học, theo tôi là cái
mốc đánh dấu cả một quãng đời, qua cái mốc ấy có nghĩa là chúng ta, đa số chúng
ta đã hết quãng đời học tập, bắt đầu vào cuộc sống mưu sinh.
Xin việc. Với những người gắn bó lâu dài với
một công việc như chúng ta thì xin việc cũng là một dịp quan trọng, khi chúng
ta có việc làm thì về cơ bản chúng ta đã thực sự trưởng thành, có thể tự lập.
, gia đình của chúng ta sẽ trở nên
hoàn thiện, đúng nghĩa gia đình khi những đúa con ra đời, rồi chúng cũng đi học,
cũng tốt nghiệp, cũng đi làm… một chu kì mới lặp lại.
trào đời là một sự kiện trọng đại vì
đó là sự kết thúc của cuộc sống, sau khi qua đời, chuyện gì xảy ra với chúng
ta, không ai biết được, tuy nhiên tôi rất tâm đắc một câu nói rằng, khi chúng
ta ra đời, chúng ta khóc, mọi người cười, hãy sống sao cho khi qua đời mọi người
khóc còn chúng ta cười.
