Hiển thị các bài đăng có nhãn Tác phẩm và bản thảo. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Tác phẩm và bản thảo. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 17 tháng 1, 2023

Hướng dẫn cho người muốn học làm thơ

  Hướng dẫn cho người muốn học làm thơ

 

Thơ là đỉnh cao của sự diễn đạt bằng ngôn từ thông qua một hình thức bay bổng có vần điệu, có sức truyền tải và dễ đi sâu vào lòng người. Thơ xuất hiện trong mọi mặt của đời sống tinh thần. Để làm ra những bài thơ trác tuyệt thì đòi hỏi nhiều yếu tố, nhất là năng khiếu, tuy nhiên để làm được thơ ở mức độ phổ thông thì hết sức đơn giản. Trong chuỗi video này, tôi sẽ hướng dẫn các bạn một số kỹ năng căn bản để những người chưa biết gì có thể bắt đầu tập sáng tác, và ứng dụng vào đời sống hàng ngày và biết đâu, trong số các bạn có những người với tài thơ còn chưa được khai mở, thông qua sự tập tành lnày có thể tiến đến sự sáng tạo tinh hoa.

Trong chuỗi video này, chúng ta cùng tìm hiểu các nội dung bao gồm

Phần nhập môn, giới thiệu thanh bằng, thanh trắc, vần và hiệp vần, nhịp điệu.

Tiếp theo ta tìm hiểu về các thể thơ và thực hành làm thơ ở các thể này, gồm thơ 4 chữ, 5 chữ, lục bát, bày chữ, tám chữ, thơ tự do, thơ song thất lục bát, thơ 6 chữ, thơ Đường luật

Cuối cùng ta có 1 bài bổ túc thêm về dịch thơ, phòng dịch, phóng tác thơ, 1 bài giới thiệu một số thể loại khác của các nươc trên thế giới như từ, phú, hành, thơ Sonnet, thơ Haiku, và 1 bài  về lý luận phê bình sáng tác và cảm thụ thơ.

Chủ Nhật, 25 tháng 4, 2021

Mấy truyện cũ đăng trên wattpad

3 truyện này tôi nhớ mình viết ở Quy Nhơn để mở rộng nguồn truyền thông nhằm tăng cường quảng bá kênh youtube của mình. Viết và đăng trong 2 ngày 1 và 2 tháng 1 năm 2019

Truyện 1: Tái ông thất mã thời hiện đại

Rắc rối bắt đầu

Anh Chín cả cơ ngơi chỉ có chiếc xe máy cà tàng là đáng giá, anh mưu sinh bằng nghề chạy xe ôm và giao hàng thuê, căn nhà đang ở thì bố mẹ ông cha để lại, còn tiền anh kiếm được chỉ đủ xoay sở cuộc sống hàng ngày, chả thế mà có cái cần câu cơm hư hỏng đủ kiểu anh cũng không mua mới được.

Một hôm anh giao hàng đến chỗ cách nhà hơn 40 cây số, nhà người nhận ngay mặt đường, anh chủ quan, vào giao hàng mà không rút chìa khóa xe ra, đến lúc quay trở ra thì đúng lúc bắt gặp 2 thằng đang cạy cục xe anh, anh chưa kịp hô hoán thì chúng nó đã kịp lên xe chạy mất. Tiền giao hàng hôm ấy chỉ đủ tiền bắt xe khách về đến nhà.

Thật là:
Áo đã rách nát hở hang,  
Lại gặp phải chó cắn càng rách thêm! 

(Muốn biết chuyện này ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ) 

Họa thành phúc, phúc lại thành họa

Mất xe, anh buồn rầu lo lắng không nguôi. Mất chiếc xe máy cà tàng ấy là mất phương tiện mưu sinh. Hàng xóm có đôi ba người biết tin đến thăm hỏi động viên, nhưng anh đang rối bời cũng chẳng để tâm đến cho được.  

Qua 2 hôm, anh ra đầu ngõ mua tạm gói mì tôm thì bất ngờ thấy xe mình đậu bên lề, trong quán tạp hóa, đúng là cái thằng ăn cắp hôm nọ, ma xui quỷ khiến thế nào cu cậu lại đến đúng chỗ này, chắc hắn không thể ngờ lại có tình huống oái oăm như vậy. Đợi thằng ăn cắp ra đến cửa, anh hô hoán ầm lên, tên ấy hốt hoảng bỏ cả xe chạy đi.

Anh dắt xe về nhà, ra tiệm nhờ người sửa khóa. Vậy là xe lại về với chủ cũ, không những thế, tên trộm trong hai ngày qua đã sửa chữa mông má lại nhiều chỗ trên chiếc xe, lại tra đầu thay nhớt đàng hoàng. Mấy người hàng xóm biết tin lại qua chúc mừng.

Lấy lại được xe, lại còn được sửa nhiều chỗ, anh chạy khách hay giao hàng đều nhanh chóng thuận lợi, nhưng xe đã sửa, khác với lúc anh vẫn quen tay, nên chiều hôm ấy anh lao xe vào gốc cây, xe hư hại đáng kể, nhưng may người chỉ xây sát.

Hàng xóm mấy người biết tin lại đến thăm hỏi động viên.

Được mấy hôm, người ngợm đã khỏe, anh mới lôi chiếc xe ra kiểm tra những chỗ hư hỏng, bỗng bất ngờ phát hiện một bọc nhỏ giấu rất kĩ dưới đáy cốp. Anh mở ra rồi không giấu nổi thoảng thốt bất ngờ, bên trong gói ấy là mấy chỉ vàng, có lẽ là của thằng ăn cắp còn để quên trên xe.

Sáng hôm sau, anh định mang ra công an trình báo lại sợ vàng giả, đem giao nộp công an lại nghi anh bỡn cợt họ, anh đành tạt qua tiệm vàng gần nhà nhờ họ xem thử. Chủ tiệm vàng cầm số vàng lên ngắm nghía, có chút sửng sốt, bảo anh chờ giây lát. Mấy phút sau, anh đang trong tiệm vàng thì công an tới yêu cầu anh về đồn để làm rõ một số vấn đề vì những chỉ vàng anh mang đến là tang vật một vụ cướp mà công an đang điều tra. Anh sau đó bị tạm giam điều tra. Anh vừa lo lắng vừa sợ hãi buồn bã vì tự nhiên tai bay vạ gió.

Thật là:
Họa họa phúc phúc khôn lường,
Lòng ngay ai ngỡ tai ương thế này?

(Muốn biết chuyện này ra sao, đón xem hồi sau sẽ biết!)

Cái kết có hậu

Buổi đầu tiên trong trại tạm giam, vừa buồn lại vừa lo, nhưng anh Chín không biết rằng anh may mắn đến chừng nào. Đêm ấy, cây xăng gần nhà anh phát nổ, đám cháy lan rộng ra khu dân cư, nhiều người thiệt mạng, nhiều căn nhà bị thiêu hủy, anh may đang ở chỗ tạm giam nên vô sự.

Ít lâu sau công an điều tra ra anh vô tội đã thả anh về nhà. Căn nhà anh bị hư hại ít nhiều do đám cháy nhưng công ty xăng dầu bồi thường đầy đủ nên anh bỗng nhiên có nhà mới. Chủ tiệm vàng nhận được lại tang vật, cảm kích vô cùng có đến hậu tạ anh chút đỉnh nhờ đó anh có vốn làm ăn.


Thật là:
Mất xe chưa hẳn không may,
Qua cơn hiểm họa đến ngày sướng vui!

Truyện 2: Rắm thơm, rắm thối

Câu chuyện cổ tích quen thuộc

Ngày xửa ngày xưa, gia đình nọ có hai anh em sống cùng cha mẹ, người em chăm chỉ chịu khó lại hiếu thuận vâng lời, người anh tham lam lại lười nhác, khi bố mẹ giao cho việc gì đều chừa lại cho người em làm, nhưng người em không hề cãi lại mà đều làm hộ anh.

Thời gian thấm thoát trôi đi, hai anh em dần khôn lớn, người cha rồi người mẹ đều qua đời cả, người em vẫn chăm chỉ làm lụm, gia đình dần khấm khá hơn, đến khi người anh lấy vợ, lấy cớ cho em ra ở riêng, người anh liền chiếm hết nhà cửa của cải, để cho người em ra bìa rừng lập một túp lều nhỏ, cạnh túp lều có 1 câu quế lớn. Nhà người em chẳng có tài sản quý giá gì, ruộng vườn cũng không có làm, người em chỉ còn biết cấy thuê cày mướn qua ngày, nhiều khi không có việc, không có cơm ăn, người em phải gặm thân cây quế để đỡ đói.

Thật là:
Anh em ráo máng cạn tàu,
Gà cùng một mẹ đá nhau thế này.

(Muốn biết chuyện này ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Ở hiền gặp lành

Một hôm, cũng đúng ngày nông nhàn không ai thuê mướn gì, người em lại phải gặm thân quế trừ bữa. Vừa xong thì có lính lệ thông báo đến xóm làng, tất cả mọi người phải ra đường nghênh tiếp vua đi tuần thú. Người em đành lật đật cùng bà con lối xóm ra nghênh tiếp vua.

Đúng lúc vua đi qua, người em bỗng buồn đánh rắm, biết là sẽ rất thất thố nhưng đúng như câu:
Tàu ra đến bể còn chìm,
Rắm ra đến đít thì kìm làm sao?
Người em đánh 1 cái rắm thật dài, thật  to khiến cho từ vua đến quan dân phải thất kinh, nhưng kỳ lạ thay, cái rắm lại thơm tho lạ thường, vua quan bách tính sau phút ngỡ ngàng ban đầu đều ra sức hít lấy hít để, tận hưởng hương thơm tho này. Có lẽ do ăn nhiều quế nên người em mới đánh được cái rắm thơm như vậy. Vua bèn cho triệu đến trước mặt, bắt người em đánh thêm mấy cái rắm nữa cho mọi người cùng ngửi. Nếu không bận tuần du, thế nào vua cũng còn bắt người em đánh rắm nữa nhưng đến lúc vua cũng phải lên đường. Vua bèn thưởng cho người em vô số của cải hậu hĩnh lại đặc biệt sắc phong cho người em tước hiệu "Nhã rắm quận công".

Người em vừa được tước hiệu, vừa được vàng bạc vua ban bỗng trở lên giàu có sung túc lại được hiển vinh.

Thật là:
Rắm thơm quả lạ chẳng sai,
Vào trong phú quý, ra ngoài hiển vinh!

(Muốn biết chuyện này ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ.)

Ác giả ác báo

Thấy người em giàu có hiển vinh như vậy, người anh vừa ghen tị, vừa tức tối, hai vợ chồng bàn nhau lấy lời ngon ngọt dụ em cho nhượng lại mảnh đất có cây quế để hai vợ chồng ra sinh sống, người em vui vẻ nhận lời.

Hai vợ chồng người anh tham lam dọn ra sống chỗ túp lều cũ của em cũng có ăn quế như người em, mong sẽ đánh được rắm thơm cho vua ngửi để được giàu sang vinh hiển.

Một thời gian sau, vua trên đường tuần thú trở về, lại đi qua làng, dân chúng lại tập trung ra đường nghênh tiếp vua. Đúng lúc vua đi qua vợ chồng người anh bèn cố rặn đánh rắm cho vua ngửi  nhưng hai vợ chồng người anh quen ăn sung mặc sướng không thể nào chỉ ăn mỗi quế mà sống được, nên ngoài ăn quế, vẫn ăn thịt cá như thường làm cho cái dắm đánh ra thối vô cùng. Vua nghe thấy tiếng rắm cứ ngỡ lại là rắm thơm như lần trước nên hít lấy hít để, hít được 1 hơi mới phát hiện ra rắm thối vô cùng, vua sây sẩm cả mặt mày ngã nhào từ xe xuống đất, ngự y phải tức tốc cứu chữa. Dân làng trúng phải hơi rắm thối của vợ chồng người anh, người thì trúng độc mê man, người lăn quay ngất xỉu.

Tỉnh dậy, vua vô cùng tức giận, ra lệnh chém đầu vợ chồng người anh vì tội dám âm mưu dùng rắm thích sát nhà vua. Đáng đời vợ chồng người anh tham lam ngu ngốc.

Thật đúng là:
Quân tham những tưởng dễ xơi,
Ngờ đâu chuốc họa đi đời nhà ma.

(Còn tiếp...)

Rắm thơm thất truyền

Người em được giàu sang vinh hiển nhưng vẫn sống rất giản dị, gần gũi. Mỗi khi có dịp, người em vẫn thường chay tịnh ăn quế để đánh rắm cho dân làng hay vua quan được ngửi. Người em lại hào phóng dùng của cải của mình cứu giúp người nghèo, còn đón con của anh về nuôi nấng dạy bảo cho ăn học đàng học cho trọn vẹn tình huynh đệ.

Nhiều người hâm mộ mùi rắm của người em đến xin tầm sư học đạo rất đông nhưng kỳ lạ là không ai học được.

Đến tuổi xế bóng, người em chuyển sang ăn quế hoàn toàn nên dù tuổi cao sức yếu, hơi rắm đánh ra không còn được vang dội mạnh mẽ như xưa nhưng mùi hương vẫn thơm tho nồng nàn không hề suy giảm. Trước lúc lâm chung, biết rằng khó có ai có thể đánh được rắm thơm như vậy để kế tục, cả làng xã và vua quan cùng đến túc trực bên giường, người em trút hơi rắm cuối cùng mới thanh thản ra đi, dân làng nhốn nháo lộn xộn đến xô đẩy đánh nhau, ai cũng muốn hít nhiều hơi rắm cuối cùng này.

Rắm thơm thất truyền nhưng dân làng vẫn luôn tưởng nhớ bèn lập 1 ngôi miếu thờ phụng người em, tương truyền mỗi khi đất nước sắp có tin vui, nửa đêm trong đền thường vang ra tiếng "bụp, bụp" như tiếng rắm. Ai cũng tấm tắc khen người em linh ứng.

Thật là:
Rắm thơm làm đẹp cho đời,
Lưu danh thiên cổ, ngời ngời hiển vinh!

(Muốn biết câu chuyện ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Hậu duệ rắm thối!

Cuộc sống yên bình chẳng bao lâu thì quân giặc phương Bắc tràn xuống xâm lược nước nhà, cướp phá giết chóc dân lành vô  tội vạ, quan quân và dân chúng cùng đứng lên chống giặc, nhưng thế giặc mạnh quân dân không cự nổi.

Có người nhớ chuyện năm xưa, bèn nảy ra sáng kiến tức tốc tìm đứa con của người anh năm xưa đã đánh rắm thối, sau này được người em nuôi nấng, hòng thử xem rắm thối có truyền lại không, có thể dùng làm vũ khí hóa học lợi hại để đánh giặc.

Dân làng bèn góp khoai góp sắn, dưa chua, hạt mít cho người cháu ăn, người cháu cảm kích ân tình của dân làng cũng quyết góp sức mình cứu dân giúp nước, ra sức ăn thật nhiều để rắm càng thêm thối.

Nhân một đêm hè nóng lực, quân địch lơ là canh gác, người cháu lẻn vào giữa doanh trại đánh 1 cái rắm kinh thiên động địa, trời long đất lở, hơi thối nồng nặc kinh người, quân địch ngộ độc, kẻ chết người bất tỉnh, chạy tứ tán tan rã, vội kéo quân về nước. Đất nước nhờ đó lại được yên ổn thanh bình. 

Nhưng người cháu, bản thân cũng trúng độc rắm quá nặng của mình mà đã hy sinh oanh liệt, dân làng cảm kích tấm lòng của người cháu, cũng dựng đến miếu phụng thờ. Đền thờ người cháu cũng vô cùng linh ứng, mỗi khi nước nhà có nguy biến, dân làng cũng nửa đêm nghe thấy trong đền có tiếng rắm vọng ra như báo trước, dân làng nhờ đó tăng cường phòng giữ bờ cõi, nước nhà được vững bền. 

Sau này thời gian lâu dài, đền thờ người em rắm thơm và người cháu rắm thúi đều bị hủy hoại mục nát mà mất dấu tích, đến nay đã không còn, nhưng câu chuyện của họ vẫn còn được lưu truyền đến ngày nay.

Quả đúng là:
Rắm thơm có một không hai,
Lại dùng rắm thối đuổi loài xâm lăng,
Hiển vinh ai sánh cho bằng,
Lưu danh vằng vặc như trăng trên trời.

Truyện 3: Chàng trai mắm tôm

Sự ra đời của chàng mắm tôm

Ngày xửa ngày xưa, có một cặp vợ chồng tuổi đã xế chiều nhưng không có con cái, hai vợ chồng vẫn hằng mong mỏi 1 mụn con cho bớt cô quạnh tuổi già nên ăn ở rất hiền lành,mong trời cao có đoái thương đến. Người chồng trước làm thợ săn nhưng sau để hạn chế sát sinh đã chuyển sang làm tiều phu, người vợ đi làm thuê ở xưởng mắm tôm. 

Một hôm nọ, người vợ trong lúc làm việc không may ngã ngào vào thùng mắm tôm, bà thấy trong người cảm động lạ thường, mấy hôm sau phát hiện ra mình đã thụ thai. 9 tháng 10 ngày sau bà sinh ra 1 đứa bé có nét mặt khôi ngô tuấn tú lạ thường, chỉ mỗi 1 điều là đứa bé có nước da sẫm hơi tím và lúc nào cũng tỏa mùi thum thủm thoang thoảng như mắm tôm vậy. Cả làng vì thế gọi cậu là Mắm Tôm.

Thời gian thấm thoát thoi đưa, chàng Mắm Tôm dần trưởng thành cũng là lúc cha mẹ già yếu. Mắm Tôm rất hiếu thuận với cha mẹ khiến hai ông bà cũng được an ủi lúc tuổi già. Mắm Tôm thay cha vào rừng đốn củi nuôi sống cả gia đình.

Thật là:
Sinh ra vốn đã khác người,
Mai sau ắt hẳn hơn mười thế gian.

(Muốn biết câu chuyện ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Sư phụ giữa rừng sâu

Một hôm, Mắm Tôm vào rừng đốn củi như mọi ngày, bỗng thấy bên đường có 1 ông già đang nằm thoi thóp trông như lả đi vì đói, Mắm Tôm bèn lấy nắm cơm duy nhất của mình ra mớm cho ông lão ăn, ông lão ít lâu hồi tỉnh. Đến lúc này ông lão mới tiết lộ, ông là thần tiên chỉ muốn thử lòng mọi người, xưa nay chưa ai có lòng tốt như Mắm Tôm, ông rất cảm kích, bèn kỳ trên người ra 2 cục ghét đen sì, bảo Mắm Tôm cất đi, mai sau lúc khó khăn mở ra xem sẽ thấy điều kỳ diệu. Ông lão lại bảo Mắm Tôm từ mai trở đi, hôm nào cũng đến chỗ ấy gặp ông, ông sẽ truyền dạy chữ và võ nghệ cho chàng.

Thời gian trôi nhanh như tốc độ ánh sáng, dù ngày xưa chỉ đốt đèn dầu với nến chứ không có đèn điện như bây giờ, nhưng nói tóm lại là thời gian trôi rất nhanh, đã qua vài năm, Mắm Tôm ngày nào cũng đến chỗ ông lão học chữ đã thuộc làu kinh sử, học võ nghệ đã tinh thông điêu luyện đến độ vào rừng đốn củi không còn phải dùng đến dao dựa, chỉ dùng 1 chưởng đánh ra là cây gãy, cành đổ tha hồ cho chàng lượm về. Nhưng Mắm Tôm vẫn sống đời tiều phu bình lặng bên cha mẹ. Mắm Tôm càng trưởng thành càng khôi ngô khác thường, chỉ có điều nước da và mùi mắm tôm trên người thì càng nồng thêm nên chẳng ai thèm đoái hoài.

Thật đúng là:
"Văn chương võ nghệ tài cao
Khác chi bún đầu chấm vào mắm tôm"

(Muốn biết câu chuyện ra sao, đón đọc hồi sau sẽ rõ)

Lương duyên trời định

Đức vua có 1 cô công chúa nhất mực yêu thương, 1 ngày nọ, công chúa muốn đi ra ngoài chơi 1 chuyến, đức vua cho tùy tùng đi hầu cận rất cẩn thận. Đến gần cánh rừng nơi Mắm Tôm vẫn ngày ngày đốn củi, công chúa vì thấy hoa thơm cỏ lạ nên ra lệnh cho dừng lại, tự mình đi dong chơi 1 lúc, chẳng may trượt chân rơi xuống vực, chưa rõ sống chết ra sao, quân tùy tùng nháo nhác đi tìm.

Đúng lúc ấy, Mắm Tôm trên đường đến chỗ ông già đi học, đi ngang qua phát hiện công chúa, chàng vội chạy đến xem xét, công chúa dần hồi tỉnh, nhưng do bị va đập mạnh nên người bị xây xát ít nhiều, đặc biệt là khứu giác bị ảnh hưởng không còn ngửi thấy mùi gì cả. Công chúa tự nhiên có cảm giác gần gũi và tin tưởng chàng trai trẻ mới quen, đem hết sự tình kể cùng Mắm Tôm, định nhờ Mắm Tôm đưa mình quay lại chỗ tùy tùng nhưng trời bất chợt đổ mưa, chàng Mắm Tôm đành dìu cô công chúa vào 1 hang đá gần đó, định trú đến khi mưa tạnh mới về, nhưng không ngờ mưa mỗi lúc 1 lớn, hai người phải ở lại cả đêm trong hang động. 

1 đêm ngắn ngủi nhưng hai người tâm tình trò chuyện đều cảm động khác thường, dành nhiều cảm mến cho nhau. Sáng hôm sau, Mắm Tôm đưa nàng quay trở lại, nhưng công chúa là người khuôn phép, nên "tình trong như đã, mặt ngoài còn e", không hề dám thề thốt yêu đương cũng không để lại vật gì làm hẹn ước. Mắm Tôm thì tự biết thân phận mình thấp hèn, lại có mùi hương có thể đặc trưng nên không dám với chèo. Hai người chia tay trong tiếc nuối.

Thật đúng là:
"Người đâu gặp gỡ làm chi?
Trăm năm biết có duyên gì hay không?"

Lại cũng đúng là:
Duyên trời quả đúng khó lường
Yêu nhau công chúa dân thường vẫn yêu.

(Muốn biết câu chuyện ra sao, đón đọc hồi sau sẽ rõ)

Sau ngày ly biệt

Sau khi chia tay, cả Mắm Tôm và công chúa đều mang trong lòng 1 nỗi niềm tiếc nuối day dứt. Hôm sau, Mắm Tôm quay trở lại chỗ ông già thì không thấy ông lão đâu, ngầm đoán có lẽ duyên tình thầy trò đã hết, từ nay khó gặp lại, lại nhớ chuyện công chúa hôm qua, trong lòng càng xót xa gấp bội, u uất không thôi. Từ đấy trở đi càng sống lặng lẽ, nhưng thâm tâm vẫn muốn tìm kiếm một cơ hội gặp lại nàng.

Về phần công chúa, sau khi chia tay, lại càng nhung nhớ khôn nguôi, cô quyết định quay lại kinh gấp, báo với vua cha tổ chức cuộc thi kén chọn Võ trạng nguyên, ai đỗ trạng sẽ được lấy công chúa. Cô những mong  khi tin này loan ra, chàng Mắm Tôm biết được sẽ lên kinh dự tuyển, nắm lấy cơ hội này để hai người lại được gần nhau.

Tin công chúa kén chồng lan đi khắp các làng xã, Mắm Tôm cũng đã hay tin nhưng còn băn khoăn, gia cảnh quá nghèo, mình đi rồi lấy ai cấp dưỡng cha mẹ, lại không có 1 đồng lận lương sao lên nổi kinh thành, vì thế mà buồn rầu mãi không thôi. Sực nhớ khi trước sư phụ cho hai cục ghét có dặn lúc khó khăn lấy ra sẽ thấy điều kỳ diệu, chàng bèn lục ra xem thì thấy 2 cục ghét đã biền thành 2 cục vàng. Chàng để lại cho cha mẹ 1 cục lo cơm cháo, 1 cục cầm theo bên người làm lộ phí lên kinh.

Thật đúng là:
Ở hiền ắt sẽ gặp lành,
Trời cho, cục gét cũng thành tiền tiêu.

(Muốn biết câu chuyện tiếp diễn ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Thi thố tranh tài

Kinh thành vốn đã phồn hoa đô hội, nay lại càng đông đúc tấp nập, thanh niên trai tráng đến cả những lão gì khụ khị cũng lũ lượt kéo về kinh thử vận may, mong sẽ đậu võ trạng nguyên và cưới được công chúa.

Các pha tranh tài diễn ra vô cùng quyết liệt, đến cuối cùng chỉ còn sót lại 2 người vào chung kết, không ngoài dự liệu, 1 người chính là chàng Mắm Tôm, người kia là con quan tể tướng, vốn đã vào ra quen thuộc cung cấm triều đình.

Trận chung kết có cả vua quan, quần thần đến dự, công chúa không được lộ mặt, đứng ở lầu cao theo dõi, vì trên lầu cao nên công chúa, dù khứu giác đã phục hồi cũng không hề ngửi được mùi thum thủm tự nhiên của chàng Mắm Tôm. Trong khi đó, vua quan quần thần thì hơi khó chịu, không giành nhiều cảm tình cho chàng Mắm Tôm.

Cuộc tỉ thí diễn ra, tuy con trai tể tướng cũng không phải hạng xoàng nhưng so ra vẫn còn thua xa chàng Mắm Tôm, chẳng mấy chốc đã nao núng gần bại. Biết rằng cố cầm cự chẳng xong, con trai tể tướng bèn xin khiếu nại trận đấu không công bằng, người chàng Mắm Tôm tỏa hơi thum thủm làm ảnh hưởng đến phong độ thi đấu của mình.

Đức vua và quần thần vốn không ưa mùi chàng Mắm Tôm, nhưng xử ép thì sợ thiên hạ chê cười, đang băn khoăn chưa biết ra sao thì bỗng đâu tin biên thùy cấp báo, quân giặc ngoại bang đã xâm lấn đến bờ cõi nước nhà. Con tể tưởng bèn đề nghị vua cho hai người lĩnh quân đánh giặc, xem ai đẩy lui được quân thù thì coi như thắng. Vua bèn đồng ý.

Thật đúng là:
Tài cao ắt có chỗ dùng,
Mắm tôm có món nấu cùng mắm tôm.

(Muốn biết câu chuyện tiếp diễn ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Ra quân dẹp giặc

Dân cả nước không thể ngờ được rằng, đây là âm mưu từ trước của cha con tể tướng, vốn từ lâu đã muốn giết vua đoạt vị, nay nhân lúc cả nước hướng về kỳ tỉ võ chiêu thân đoạt trạng nguyên của công chúa, cha con nó đã cấu kết ngoại bang, ngấm ngầm giao ước cho quân địch tiến vào uy hiếp. Nay vua giao quân cho con tể tướng cùng với Mắm Tô đi đánh giặc, cha con tể tướng trước sẽ giết mắm tôm, sau sẽ dân quân hàng địch, quay lại đánh nước nhà để chiếm ngôi báu.

Trong nhà của tể tướng có tên đầy tớ, vô tình nghe được chuyện cha con nó bàn bạc trước ngày xuất chinh, không nỡ nhìn sơn hà nguy khốn liền tức tốc tìm kế giải nguy, bèn lẻn vào cung giả dạng lính canh, tiếp cận nhà vua, kể rõ sự tình. Nhà vua thất kinh, không ngờ người thân cận bên mình bấy lâu lại làm phản như vậy, trong lúc bối rối chưa biết xoay sở ra sao thì cha con tể tưởng do cài cắm gián điệp trong cung, hay tin chuyện đã vỡ lở, bèn lật mặt tức khắc, dẫn thân tín tháo chạy hội cùng quân địch, mau chóng tiến công uy hiếp kinh thành.

Quân địch đến đâu cướp bóc giết hại dân lành vô tội vạ, cả nước oán than, sơn hà u ám. Chàng Mắm Tôm cùng nước nhà anh dũng đứng lên chiến đấu, thế giặc sắp tan đến nơi. Biết khó lòng thắng nổi, cha con tể tướng bèn bày mưu cho quân giặc phá đập ngăn biển của đất nước cho nước mặn tràn vào, đất ngập người chết, hủy hoại ruộng đồng, rồi hãy rút quân, sau khi đất nước suy yếu sẽ tính chuyện quay lại thôn tính.

Quân địch bèn nhân lúc triều dâng cao, cho quân phá đập, nước biển ồ ạt tràn vào, dân chúng chết đuối vô số kẻ, ruộng đồng ngập trắng. Nhưng quân địch cũng không lường trước được nước tràn quá dữ, nhiều tên giặc cũng đã bỏ mạng. Quân địch bèn tức tốc thu quân.

Tướng giặc thấy cha con tể tướng là người nham hiểm lại bất trung, sợ sau này không chịu yên mà sẽ làm hại mình, bèn âm thầm sát hạt. Thế là hết đời cha con quân gian ác.

Thật đúng là:
Mưu gian mấy cũng bằng thừa
Xưa nay quả báo có chừa ai đâu.

(Muốn biết câu chuyện ra sao, đón xem hồi sau sẽ biết)

Chàng Mắm Tôm hết thối

Quân giặc đã bị đẩy lui, nhưng nước nhà khó khăn còn chồng chất, ruộng đồng bị ngập mặn, hoa màu chết hết cả. Trong nước có 1 con sông chính là lớn nhất, cấp nước đi khắp nơi, dân đã dẫn nước rửa mặn ngay nhưng tình hình không khả quan được. Cứ tình hình này, cả nước hẳn sẽ phải lâm nạn đói, hoảng loạn không yên.

Bỗng đêm hôm ấy, chàng Mắm Tôm nằm mơ thấy sư phụ về gặp chàng trong giấc mơ, bảo chàng lên thượng nguồn sông tắm táp, lấy nước ấy thau mặn sẽ có phép màu. Sáng hôm sau, chàng bèn tâu với đức vua, đức vua phê chuẩn. Chàng Mắm Tôm lên đến thượng nguồn sông, tắm táp đến đâu thì nước ra bỗng sáng sủa trắng trẻo ra, mùi thối cũng biến mất. Chàng bỗng lột xác, dung mạo đẹp đẽ phi thường. Con sông chàng tắm, dân chúng dẫn nước vào đồng, đến đâu thì hoa màu tươi tốt trở lại, lại trù phú bội thu.

Cả nước hân hoan. Không còn gì ngăn trở, đám cưới của công chúa và chàng Mắm Tôm được cử hành trọng thể. Hai người nên duyên vợ chồng.

Thật đúng là:
Thủy chung sẽ được thành đôi,
Thiện lương sẽ được ông trời giúp cho.

(Câu chuyện sẽ tiếp diễn ra sao, đón xem hồi sau sẽ rõ)

Hồi kết của câu chuyện

Hai người sau khi kết hôn, càng yêu thương quấn quýt, nhưng có điều vẫn chưa trọn vẹn là công chúa mãi không có con. Các ngự y giỏi nhất triều đình cũng bó tay không tìm được nguyên nhân.

Sực nhớ chuyện năm xưa mình ra đời, chàng Mắm Tôm bèn kể cho công chúa, công chúa liền thử nhảy vào thúng mắm tôm như mẹ chàng năm xưa, quả nhiên 1 thời gian sau, công chúa thụ thai rồi sinh hạ con cái đề huề, rất may, con cái hai người ai cũng thơm tho trắng trẻo, khôi ngô xinh xắn như cha mẹ, không ai có màu có mùi như mắm tôm. 

Sau này, nhà vua già yêu băng hà, do không có con trai, vua truyền ngôi báu cho phò mã và công chúa. Chàng phò mã Mắm Tôm lên làm vua, trị vì đất nước được yên bình, nhân dân 4 cõi ấm no, để  ca ngợi công đức nhà vua Mắm Tôm, trong nước nhiều nơi tổ chức lễ hội té mắm tôm vào mùa xuân. Đến nay nhiều nơi còn có tập quán, những gia đình hiếm muộn tắm mắm tôm để cầu có con.

Thật đúng là:
Trời cao dẫu có an bài,

Cũng cần rèn đức, luyện tài mới xong.

Trải qua nguy khốn trùng trùng, 
Yêu nhau sẽ được ở cùng bên nhau.
Gia đình hạnh phúc về sau,
Nước nhà lại được mạnh giàu ấm no.


Thứ Sáu, 14 tháng 6, 2019

1. Truyện cổ tích, đồng thoại

Chiếc đũa ngủ

Ngày xửa ngày xưa có một anh chàng nọ, tính tình chăm chỉ cần cù, làm lụm quanh năm suốt tháng không nề hà vất vả những vẫn nghèo, phải làm thuê làm mướn cho mọi người đến độ cả ngày chỉ dám chợp mắt một một lúc. Ban ngày thì làm những việc ban ngày như cày, cuốc, chăn trâu, cắt cỏ, ban đêm cũng có việc ban đêm như xay lúa, bổ củi, mài dao dựa thuê. Cả ngày cứ luôn chân luôn tay không ngừng.

Một hôm, nhân trời sáng trăng, anh tranh thủ ra đồng cắt cỏ. Cắt một hồi, trăng đã lên đỉnh đầu, trời đã quá khuya có lẽ đã sang ngày mới, mệt lả người, mắt đã díu lại không nhấc nổi lưỡi liềm nhưng anh lại vốc nước lên mặt cho tỉnh vì việc còn nhiều, cố gắng gượng làm thêm chút nữa cho xong. Vừa làm anh vừa thầm ao ước, mình không ngại vất vả, làm cả ngày cũng không sao, chỉ là thời gian ngủ cũng phí mất, giá như mỗi ngày chỉ ngủ một lúc, khi tỉnh dậy có thể liền khỏe khoắn như giấc ngủ dài thì mình sẽ có nhiêu thời gian hơn để làm việc. Đang mông lung suy nghĩ bỗng đâu có tiếng như người ngáy vang dền phía xa xa. Anh nông dân bỗng thấy thắc mắc, đêm hôm khuya khoắt, cả cánh đồng không một bóng người, ai lại ra đồng ngủ bờ ngủ bụi làm gì. Nghĩ vậy, nhưng anh vẫn tò mò đến gần xem. Tiếng ngáy phát ra từ bụi lau cuối bờ, anh đến, vạch cụm la ra thì thấy một ông lão đang ngủ ngon lành. Trời hè về khuya vẫn se lạnh, thấy ông nằm co quắp. Anh nghĩ ông lão già thế này mà đêm hôm còn phải ngủ bờ ngủ bụi, chắc là không cửa không nhà hoặc cũng cảnh lao động nhọc nhằn phải làm đêm làm hôm như mình, tạt vào đây ngủ. Anh nông dân động lòng thương cảm, cở tấm áo duy nhất trên người ra đắp cho ông rồi lẳng lặng quay lại làm việc. Có lẽ có áo đắp dễ chịu, ông lão ngủ say ngon lành, tiếng ngáy nhỏ dần rồi mất hẳn.

Chẳng mấy chốc trời đã tản sáng, việc cũng vừa xong, anh nông dân bèn đến chỗ cuối bờ xem thử ông lão. Ông lão đã ngủ cả buổi tối, có lẽ cũng gần thức, anh định đến lấy chiếc áo rồi về. Nhưng vừa đến chỗ bụi lau cuối bờ, anh hốt hoảng, không thấy người đâu. Nhìn dáo dác một lượt không thấy dấu vết gì, anh tiếc chiếc áo hùi hụi nhưng cũng đành ngậm ngùi về nhà, tranh thủ ngủ một giấc. Thường thì ngày nào cũng làm đêm đến khi tản sáng là anh lại tranh thủ ngủ, đến khi trời sáng, hàng xóm dậy đi làm, họ sẽ đánh thức anh dậy, vì làm đêm mệt mỏi, không có người đánh thức anh không tự dậy được.

Lê lết về đến nhà, anh nông dân đã lăn ra ngủ, trong giấc ngủ mơ màng, anh thấy ông lão lúc nãy đứng trước mặt anh cười nói:

-Ta là tiên, thường ngao du sơn thủy, hay hiện thân để xem người trần gian ăn ở thế nào, thấy không ít kẻ gian tham, ác ôn, ích kỷ ta đều trừng phạt không nương tay, hôm nay thấy con là người nhân hậu, biết nhường áo giúp đỡ người khó, thật là đáng quý, vừa hay ta có thứ bảo bối này có thể giúp con. Đây là một que gỗ thần, có chỉ cần gõ đầu nhỏ của que gỗ lên đầu là sẽ lăn ra ngủ một lúc rồi tự tỉnh lại, còn gõ đầu to thì không tự tình được, mà phải gõ thêm lần nữa mới tỉnh. Dùng que gỗ này thì dù ngủ một giấc ngắn khi tỉnh dậy cũng khỏe khoắn khoan khoái như thường. Ta tặng cho con, hãy nhớ dùng đúng mục đích, lợi mình giúp người, đừng lợi dụng nó làm chuyện gian tham.

Nói đoạn ông tiên biến mất. Ngoài ngõ đã vẳng tiếng hàng xóm đi làm tranh thủ gọi anh dậy. Đang còn ngái ngủ chưa tỉnh, thì anh thấy que gỗ trong mơ ông tiên cho, quả đang nằm trong tay mình. Lạ lùng hết sức, anh nông dân còn nửa tin nửa ngờ, định gõ thử lên người nhưng lại sợ que gỗ nghiệm thật, lăn ra ngủ mất thì không đi làm được, thế là anh dấu que gỗ vào một góc rồi đi làm.

Chiều muôn hôm ấy anh về đến nhà, bèn lôi cây đũa ra gõ một cái thật nhẹ lên đầu, thế là chẳng biết trời trăng gì nữa đã thiếp đi, mới qua một lúc thời gian chừng như đun ấm nước chưa kịp sôi, anh nông dân đã tỉnh lại, đúng là vừa chợp mắt có một lúc ngắn đã thấy người ngợm khỏe khoắn sung mãn như ngủ qua một đêm, anh nông dân mừng trong bụng, lại tranh thủ làm thông cả đêm hôm ấy. Từ ấy trở đi, cứ khi nào mệt, anh lại tìm nơi đặt lưng, gõ nhẹ một cái là ngủ chợp mắt một chập, khi tỉnh dậy đã khỏe khoắn như thường, lại tiếp tục làm việc được. Nhờ vậy mà anh làm được nhiều việc, cũng có đồng ra đồng vào, người lại khỏe khoắn hồng hào béo tốt lên chứ không gầy gộc hốc hác như khi còn thức đêm làm việc ngày trước.

Cuộc sống cứ vậy tiếp diễn, anh nông dân vui vẻ tưởng chừng như an phận, bỗng một hôm nhà hàng xóm, trước đây vẫn được anh nhờ sáng sớm tranh thủ gọi dậy, từ dịp ấy anh nông dân không nhờ nữa mới đâm nghi hoặc, một hôm hắn gặp mặt anh mới hỏi chuyện. Anh nông dâ thật thà đem câu chuyện được que gỗ thần ra kể hết. Tên hàng xóm cũng hớn hở bảo anh nông dân cho mình thử một cái, quả nhiên hiệu nghiệm. Hắn mừng ra mặt nhưng trong lòng đã nẩy lòng tham, bèn cầm que gỗ thần gõ đầu to vào anh nông dân. Đương nhiên anh nông dân lăn quay ra ngủ li bì như chết. Tên hàng xóm liền giả tảng hô hào mọi người đến rồi bảo mình phát hiện ra anh nông dân nằm gục chỗ ấy, chắc là trúng gió đã qua đời. Làng xóm thấy người anh nông dân còn ấm nhưng cứ li bì, làm đủ mọi cách cũng không tỉnh, mang anh về nhà để qua một vài hôm cũng không có chuyển biến, cầm chắc là anh chết rồi, liền hô hào nhau làm ma chay cho anh vì anh không thân không thích.

Ma chay xong xuôi, tên hàng xóm gian ác liền lôi cây đũa ra dùng. Hắn thường lẻn vào các nhà giàu có ăn cắp, hễ bị ai phát giác thì gõ vào đầu người ấy cho ngủ đi, hắn chỉ dám gõ đầu nhỏ làm cho họ thiếp đi một hồi chứ không dám gõ đầu to sợ khiến người ta không tỉnh lại được thì quan phủ sẽ chú ý truy lùng gắt gao. Thế là hắn đã làm trót lọt nhiều vụ, có tiền tiêu pha chơi bời không phải làm gì. Tuy nhiên, lòng tham hắn không đáy, hắn chợt nghĩ phen này phải vào tận ngân khố hoàng cung làm một mẻ lớn cho đáng. Nghĩ là làm, đêm ấy hắn lẻn vào trong cung, đánh ngất mấy tên lính canh rồi ngang nhiên lục chìa khóa, mở kho vàng rồi gom hết vào bao. Hoàng cung canh phòng cẩn mật nhưng nhờ que gỗ thần mà hắn ra vào như không. Đã đầy bao, hắn vác bao vàng ra về, nhưng mệt bao vàng nặng quá, đi được vài bước còn chưa tới cửa kho thì hắn đã mệt không ra hơi. Hắn hạ bao vàng xuống ngẫm nghĩ cách nào tẩu tán cho nhẹ nhàng. Đang suy nghĩ bỗng có con muỗi vo ve bay đến đậu lên trán, hắn liền tiện tay vung vẩy một cái mà không biết rằng tay mình đang cầm que gỗ thần. Chính hắn cũng ngủ thiết đi. Qua hồi lâu, lính canh tỉnh dậy, thấy tên hàng xóm còn ngủ gục  trong kho, hốt hoảng không hiểu sao mình bị đánh ngất, lại có người lẻn được tận vào kho, mở cửa gom cả bao vàng như vậy, đích thị là phường đạo chích. Quân lích liền trói gô cổ tên hàng xóm lại, hồi lâu tên hàng xóm tỉnh, hốt hoảng thấy mình bị bắt trói mới nhớ ra mọi chuyện. Tên hàng xóm bị lôi ra tra xét, tội trạng rành rành không chối vào đâu được nữa, bị khép vào tội chém đầu, đáng đời quân gian ác.

Tuy bắt xử được tên hàng xóm, nhưng việc quốc khố bị đột nhập cũng là chuyện chấn động, đức vua đích thân đến xem xét hiện trường, đột nhiên vua thấy que gỗ mà tên hàng xóm rơi lại, cũng không biết là vật gì nhưng thấy hay hay, cứ tiện tay cầm chơi. Xem xét dặn dò quan quân đâu đấy, vua tiện đường ghé thăm công chúa út. Công chúa út năm nay đôi mươi, xinh đẹp tuyệt trần, công dung ngôn hạnh đều vẹn toàn, vua cha nhất mực yêu quý chăm lo. Đến cung công chúa, thấy con gái đang ngồi luyện chữ, nhà vua định trêu con một chút, liền từ từ đi đằng sau tới, tiện que gỗ trên tay gõ vào đầu công chúa út một cái,...

Quảng Ngãi, ngày 15, tháng 6 năm 2019

 

Ngờ đâu, nhà vua gõ đầu to của chiếc đũa vào công chúa, khiến công chúa lập tức lịm đi, đức vua thấy con gái ngã lăn ra thì hốt hoảng văng cây đũa khỏi tay để đỡ con rồi thét nô tì, quân lính hầu cần đến đưa công chúa về phòng, truyền thái y đến khám. Nhưng phép thần thông của chiếc đũa không thái y nào khám ra được, chỉ thấy công chúa ngủ li bì không rõ nguyên nhân. Bao nhiêu ngự y hoàng cung đều bó tay, nhà vua lo lắng không yên, chỉ còn cách ban cáo thị tìm kiếm thầy hay thuốc tốt trong dân gian, ai chữa được bệnh cho công chúa tỉnh lại sẽ ban cho tiền bạc hậu hĩnh. Bao người xin được vào cung thăm bệnh nhưng đều không có kết quả. Nhà vua bất đắc dĩ phải tăng thêm phần thưởng cho người nào chữa được sẽ gả luôn công chúa cho. Nhưng mãi cũng không có ai thành công.

Lại nói về câu đũa bị nhà vua quăng rơi ngay xuống hồ nhỏ trong cung, theo dòng nước chảy ra ngoài. Một con chim thấy cây đũa trôi nổi trên dòng nước liền cắp lên định về xây tổ.

Thời gian từ khi anh nông dân bị đem trôn đã 3 năm, đến mùa cải tang. Không họ hàng thân thích, làng xóm đành đứng ra lo liệu cho anh. Buổi chiều hôm ấy, mấy người trong làng cạy mở quan tài anh ra để cải táng thì bất ngờ thấy anh vẫn còn hồng hào nguyên vẹn, có người hoảng hốt mà thét lớn lên. Đúng lúc ấy con chim quắp chiếc đũa đang bay ngang trên trời, nghe tiếng thét nên hốt hoảng đánh rơi cả chiếc đũa. Chiếc đũa rơi xuống đập vào đầu anh nông dân, anh liền choàng tỉnh dây. Dây làng thấy anh tỉnh dậy thì kinh hãi nhưng thấy anh cử động, ăn nói như người thưởng mới tin anh còn sống thật bèn dẫn anh về lại làng. Anh nông dân vẫn nhớ rõ tình hình lúc tên hàng xóng gian ác gõ chiếc đũa ngủ vào mình để chiếm đoạt nhưng khi tỉnh dậy lại thấy câu đũa ngay cạnh mình nên lấy làm thắc mắc mà chưa biết ra sao.

Về đến làng, anh nông dân bèn dò hỏi tên hàng xóm năm xưa thì mới biết cơ sự hắn lẻn vào ngân khố ăn trộm đã bị chém đầu, anh đã lờ mờ đoán ra thủ đoạn của hắn. Dân làng lại kể cho anh nghe chuyện công chúa bất tỉnh bấy lâu và cáo thị của nhà vua. Anh nông dân lấy làm nghi hoặc, liệu có phải công chúa cũng bị đũa ngủ gõ. Anh nghĩ bụng, thử cũng chẳng mất gì, hôm sau bèn khăn gói vào hoàng cung xin thăm bệnh cho công chúa.

Công chúa lâm bệnh lạ đã lây, đức vua buồn rầu gần như đã chẳng còn hy vọng gì công chúa khỏe lại nhưng cũng đành cho anh nông dân vào thăm bệnh. Không ngờ anh nông dân vừa dùng chiếc đũa thần gõ nhẹ một cái, công chúa đã choàng tỉnh dậy. Nhà vua vui mừng khôn xiết, ngay tối hôm ấy truyền tiệc mừng trong hoàng cung. Trong bữa tiệc, nhà vua giữa đúng lời hứa, gả công chúa cho anh nông dân.

Công chúa sau khi tỉnh lại, nghe chuyện mọi người kể mới biết mình lâm bệnh, được anh nông dân cứu chữa, rất biết ơn, bèn theo lệnh vua cha, sửa soạn hôn lễ.

Hôn lễ giữa anh nông dân và công chúa được cử hành linh định. Anh nông dân thành phò mã cùng công chúa chung sống hạnh phúc. Anh dùng cây đũa thần làm nhiều việc tốt như giúp đỡ những người mắc chứng mất ngủ, gây mê để các thầy thuốc thăm khám cứu chữa người bệnh, dỗ trẻ con ngủ khỏi quấy khóc. Sau này khi anh nông dân về già lo sợ mình mất đi, cây đũa lọt vào tay quân gian ác sẽ làm nhiều chuyện xấu. Anh bèn đốt nó đi, cây đũa ngủ từ đấy không còn tồn tại.

Quảng Ngãi (14/03/2021)

 

Chàng trai nước mắm

Ngày xửa ngày xưa, giao thương giữa các vùng còn rất kém, người trên các vùng cao không hề biết đến các thứ gia vị miền biển như muối hay nước mắm. Ở một miền núi nọ, có một cặp vợ chồng tuổi đã xế chiều nhưng không có con cái, hai vợ chồng vẫn hằng mong mỏi 1 mụn con cho bớt cô quạnh tuổi già nên ăn ở rất hiền lành, mong trời cao có đoái thương đến. Người chồng trước làm thợ săn nhưng sau để hạn chế sát sinh đã chuyển sang làm tiều phu, lại ra sức cứu giúp những thú rừng bị thương.

Một ngày nọ, có mấy người lái buôn chở đồ từ miền biển lên bán, dân làng rất thích thú với vị đậm đà của muối, cùng nhau xúm lại mua. Chính những người lái buôn cũng rất bất ngờ vì mắm muối ở đây lại mới mẻ như vậy. Chúng nảy ra ý bất lương lừa gạt buôn làng bằng cách lôi những hũ mắm ra quảng cáo là thuốc thần của miền biển, có thể chữa được mọi bệnh. Hai vợ chồng già già ôm ấp hy vọng có con cũng dốc một khoản tiền lớn để mua một hũ về, mỗi bữa cơm lại rót ra một ít ăn cùng như những tên lái buôn hướng dẫn.

Không biết vì một phép màu nhiệm nào mà bà vợ luống tuổi sau đó lại mang thai thật. 9 tháng 10 ngày sau bà sinh ra 1 đứa bé có nét mặt khôi ngô tuấn tú lạ thường, chỉ mỗi 1 điều là đứa bé có nước da hơi sấm và lúc nào cũng tỏa mùi thum thủm thoang thoảng như mùi mắm vậy. Cả làng vì thế gọi cậu là Nước Mắm.

Thời gian thấm thoát thoi đưa, chàng Nước Mắm dần trưởng thành cũng là lúc cha mẹ già yếu. Nước Mắm rất hiếu thuận với cha mẹ khiến hai ông bà cũng được an ủi lúc tuổi già. Chàng thay cha vào rừng đốn củi nuôi sống cả gia đình.

Thật là:
Sinh ra vốn đã khác người, 
Mai sau ắt hẳn hơn mười thế gian.

Một hôm, Nước Mắm vào rừng đốn củi như mọi ngày, bỗng thấy bên đường có 1 ông già đang nằm thoi thóp trông như lả đi vì đói, chàng bèn lấy nắm cơm duy nhất của mình ra mớm cho ông lão ăn, ông lão ít lâu hồi tỉnh. Thấy mùi nước mắm rất nồng trên người chàng trai, ông bất giác sụt sùi xúc động. Thì ra ông lão vốn là một trang võ nghệ cao cường, văn chương xuất chúng, thời thanh niên từng ngao du bốn bể. Sau đó lên đến vùng núi non này thấy có bọn cướp ác ôn, ông liền ra tay đánh đuổi, chẳng may trong lúc giao tranh, ông bị đánh thương dẫn đến tàn phế, không thể di chuyển xa được nữa, chỉ đành dựng tạm túp lều tranh sống qua ngày ở miền sơn cước này đã nhiều năm. Nay thấy mùi nước mắm lại bất giác nhớ nhà nên xúc động không thôi.

Ông lão cảm kích sự tốt bụng của Nước Mắm, lại nghĩ cũng là một cơ duyên kỳ diệu cho ông cảm nhận lại chút hương vị quê nhà những năm tháng cuối đời, ông bền bảo cậu hằng ngày hãy đến, ông sẽ truyền thụ võ nghệ và chữ nghĩa cho. Thời gian thấm thoát đã qua vài năm, Nước Mắm ngày nào cũng đến chỗ ông lão học chữ đã thuộc làu kinh sử, học võ nghệ đã tinh thông điêu luyện đến độ vào rừng đốn củi không còn phải dùng đến dao dựa, chỉ dùng thân thủ đánh ra là cây gãy, cành đổ tha hồ cho chàng lượm về. Nhưng cậu vẫn sống đời tiều phu bình lặng bên cha mẹ. Nước Mắm càng trưởng thành càng khôi ngô khác thường, chỉ có điều nước da và mùi mắm trên người thì càng nồng thêm nên chẳng ai thèm đoái hoài vì vậy mà chưa yên được bề gia thất.

Thật đúng là:
Người ưa những vẻ bề ngoài,
Làm sao thấy được những tài bên trong.

Đức vua có 1 cô công chúa nhất mực yêu thương, 1 ngày nọ, công chúa muốn đi ra ngoài chơi 1 chuyến, đức vua cho tùy tùng đi hầu cận rất cẩn thận. Đến gần cánh rừng nơi Nước Mắm vẫn ngày ngày đốn củi, công chúa vì thấy hoa thơm cỏ lạ nên ra lệnh cho dừng lại, tự mình đi dong chơi 1 lúc, chẳng may trượt chân rơi xuống vực, chưa rõ sống chết ra sao, quân tùy tùng nháo nhác đi tìm.

Đúng lúc ấy, Nước Mắm trên đường đến chỗ ông già đi học, đi ngang qua phát hiện công chúa, chàng vội chạy đến xem xét, công chúa dần hồi tỉnh, nhưng do bị va đập mạnh nên người bị xây xát ít nhiều, đặc biệt là khứu giác bị ảnh hưởng không còn ngửi thấy mùi gì cả. Công chúa tự nhiên có cảm giác gần gũi và tin tưởng chàng trai trẻ mới quen, đem hết sự tình kể cùng Nước Mắm, định nhờ Nước Mắm đưa mình quay lại chỗ tùy tùng nhưng trời bất chợt đổ mưa, chàng Nước Mắm đành dìu cô công chúa vào 1 hang đá gần đó, định trú đến khi mưa tạnh mới về, nhưng không ngờ mưa mỗi lúc 1 lớn, hai người phải ở lại cả đêm trong hang động.

Một đêm ngắn ngủi nhưng hai người tâm tình trò chuyện đều cảm động khác thường, dành nhiều cảm mến cho nhau. Sáng hôm sau, Nước Mắm đưa nàng quay trở lại, nhưng công chúa là người khuôn phép, nên dù có cảm tình nhưng không hề dám thề thốt yêu đương cũng không để lại vật gì làm hẹn ước. Nước Mắm thì tự biết thân phận mình thấp hèn, người lại có mùi khó chịu nên không dám với chèo. Hai người chia tay trong tiếc nuối.

Quả đúng là:
Duyên trời quả đúng khó lường, 
Yêu nhau công chúa dân thường vẫn yêu.

Sau khi chia tay, cả Nước Mắm và công chúa đều mang trong lòng 1 nỗi niềm tiếc nuối day dứt. Hôm sau, Nước Mắm quay trở lại chỗ ông già thì mới hay ông lão cũng mắc cơn mưa tối qua mà lâm cơn trọng bệnh, dùng dắng đến trưa hôm ấy thì ông lão trút hơi thở cuối cùng. Vậy là người thầy đầy ơn nghĩa đã bỏ Nước Mắm mà đi, lại nhớ chuyện công chúa hôm qua, trong lòng càng xót xa gấp bội, u uất không thôi. Từ đấy trở đi càng sống lặng lẽ. Thời gian trôi qua, nỗi buồn mất thầy cũng nguôi ngoai nhưng nỗi tương tư công chúa vẫng bâng khuâng trong lòng chàng.

Về phần công chúa, sau khi chia tay, lại càng nhung nhớ khôn nguôi, cô quyết định quay lại kinh gấp, báo với vua cha tổ chức cuộc thi kén chọn Võ trạng nguyên, ai đỗ trạng sẽ được lấy công chúa. Cô những mong  khi tin này loan ra, chàng Nước Mắm biết được sẽ lên kinh dự tuyển, nắm lấy cơ hội này để hai người lại được gần nhau. Tin công chúa kén chồng lan đi khắp các làng xã, Nước Mắm bèn xin cha mẹ được lên kinh thi thố, trước là làm rạng danh gia đình, lấy bổng lộc đáp đền phụng dưỡng mẹ cha, sau là được nên duyên với người con gái mình hằng thương mến.

Thật đúng là:
Ở hiền ắt sẽ gặp lành, 
Gà rừng lột xác sẽ thành chim công.

Kinh thành vốn đã phồn hoa đô hội, nay lại càng đông đúc tấp nập, thanh niên trai tráng đến cả những người tóc đã điểm sương, mặt mày nhăm nhúm cũng lũ lượt kéo về kinh thử vận may, mong sẽ đậu võ trạng nguyên và cưới được công chúa.

Các pha tranh tài diễn ra vô cùng quyết liệt, đến cuối cùng chỉ còn sót lại 2 người vào chung kết, không ngoài dự liệu, 1 người chính là chàng Nước Mắm, người kia là con quan tể tướng, vốn đã vào ra quen thuộc cung cấm triều đình.

Trận chung kết có cả vua quan, quần thần đến dự, công chúa không được lộ mặt, đứng ở lầu cao theo dõi, vì trên lầu cao nên công chúa, dù khứu giác đã phục hồi cũng không hề ngửi được mùi thum thủm tự nhiên của chàng Nước Mắm. Trong khi đó, vua quan quần thần thì hơi khó chịu, không giành nhiều cảm tình cho chàng Nước Mắm.

Cuộc tỉ thí diễn ra, tuy con trai tể tướng cũng không phải hạng xoàng nhưng so ra vẫn còn thua xa chàng Nước Mắm, chẳng mấy chốc đã nao núng gần bại. Biết rằng cố cầm cự chẳng xong, con trai tể tướng bèn xin khiếu nại trận đấu không công bằng, người chàng Nước Mắm tỏa hơi thum thủm làm ảnh hưởng đến phong độ thi đấu của mình.

Đức vua và quần thần vốn không ưa mùi chàng Nước Mắm, nhưng xử ép thì sợ thiên hạ chê cười, đang băn khoăn chưa biết ra sao thì bỗng đâu tin biên thùy cấp báo, quân giặc ngoại bang đã xâm lấn đến bờ cõi nước nhà. Con tể tưởng bèn đề nghị vua cho hai người lĩnh quân đánh giặc, xem ai đẩy lui được quân thù thì coi như thắng. Vua bèn đồng ý.

Thật đúng là:
Tài cao ắt có chỗ dùng, 
Gặp cơn nguy khốn anh hùng vang danh.

Dân cả nước không thể ngờ được rằng, đây là âm mưu từ trước của cha con tể tướng, vốn từ lâu đã muốn giết vua đoạt vị, nay nhân lúc cả nước hướng về kỳ tỉ võ chiêu thân đoạt trạng nguyên của công chúa, cha con tể tướng đã cấu kết ngoại bang, ngấm ngầm giao ước cho quân địch tiến vào uy hiếp. Nay vua giao quân cho con tể tướng cùng với Nước Mắm đi đánh giặc, cha con tể tướng trước sẽ giết Nước Mắm, sau sẽ dẫn quân hàng địch, quay lại đánh nước nhà để chiếm ngôi báu.

Trong nhà của tể tướng có tên đầy tớ, vô tình nghe được chuyện cha con hắn bàn bạc trước ngày xuất chinh, không nỡ nhìn sơn hà nguy khốn liền tức tốc tìm kế giải nguy, bèn lẻn vào cung giả dạng lính canh, tiếp cận nhà vua, kể rõ sự tình. Nhà vua thất kinh, không ngờ người thân cận bên mình bấy lâu lại làm phản như vậy, trong lúc bối rối chưa biết xoay sở ra sao thì cha con tể tưởng do cài cắm gián điệp trong cung, hay tin chuyện đã vỡ lở, bèn lật mặt tức khắc, dẫn thân tín tháo chạy hội cùng quân địch, mau chóng tiến công uy hiếp kinh thành.

Quân địch đến đâu cướp bóc giết hại dân lành vô tội vạ, cả nước oán than, sơn hà u ám. Chàng Nước Mắm cùng nước nhà anh dũng đứng lên chiến đấu, thế giặc sắp tan đến nơi. Biết khó lòng thắng nổi, cha con tể tướng bèn bày mưu cho quân giặc phá đập ngăn biển của đất nước cho nước mặn tràn vào, đất ngập người chết, hủy hoại ruộng đồng, rồi hãy rút quân, sau khi đất nước suy yếu sẽ tính chuyện quay lại thôn tính.

Quân địch bèn nhân lúc triều dâng cao, cho quân phá đập, nước biển ồ ạt tràn vào, dân chúng chết đuối vô số kẻ, ruộng đồng ngập trắng. Nhưng quân địch cũng không lường trước được nước tràn quá dữ, nhiều tên giặc cũng đã bỏ mạng. Quân địch bèn tức tốc thu quân. Tướng giặc thấy cha con tể tướng là người nham hiểm lại bất trung, sợ sau này không chịu yên mà sẽ làm hại mình, bèn âm thầm trừ khử. Thế là hết đời cha con quân gian ác.

Thật đúng là:
Mưu gian mấy cũng bằng thừa, 
Xưa nay quả báo có chừa ai đâu.

Quân giặc đã bị đẩy lui, nhưng nước nhà khó khăn còn chồng chất, ruộng đồng bị ngập mặn, hoa màu chết hết cả. Trong nước có 1 con sông chính là lớn nhất, cấp nước đi khắp nơi, dân đã dẫn nước rửa mặn ngay nhưng tình hình không khả quan được. Cứ tình hình này, cả nước hẳn sẽ phải lâm nạn đói, hoảng loạn không yên.

Bỗng đêm hôm ấy, chàng Nước Mắm nằm mơ một vị thần tự xưng là thần Mắm, bảo chàng lên thượng nguồn sông tắm táp, lấy nước ấy thau mặn sẽ có phép màu. Sáng hôm sau, chàng bèn tâu với đức vua, đức vua phê chuẩn. Chàng Nước Mắm lên đến thượng nguồn sông, tắm táp đến đâu thì nước ra bỗng sáng sủa trắng trẻo ra, mùi thối cũng biến mất. Chàng bỗng lột xác, dung mạo đẹp đẽ phi thường. Con sông chàng tắm, dân chúng dẫn nước vào đồng, đến đâu thì hoa màu tươi tốt trở lại, lại trù phú bội thu.

Cả nước hân hoan. Không còn gì ngăn trở, đám cưới của công chúa và chàng Nước Mắm được cử hành trọng thể. Hai người nên duyên vợ chồng.

Thật đúng là:
Thủy chung sẽ được thành đôi,
Thiện lương sẽ được ông trời giúp cho.

Hai người sau khi kết hôn, càng yêu thương quấn quýt, vì mối lương duyên đặc biệt của cả hai vợ chồng và nước mắm mà công chúa cũng tự mình nấu mắm, hoàng cung ăn không hết, công chúa còn mang tặng mọi người quanh hoàng cung. Kỹ năng nấu mắm của công chúa mỗi ngày một điêu luyện. Sứ thần các nước qua thăm viếng đều được tặng nước mắm về làm quà, nhờ đó, nghề làm mắm của cả nước được thịnh vượng, xuất ra nước ngoài, đất nước ngày càng trở lên giàu có 

Hai người sinh hạ con cái đề huề, rất may, con cái hai người ai cũng thơm tho trắng trẻo, khôi ngô xinh xắn như cha mẹ, không ai có màu có mùi như Nước Mắm. Sau này, nhà vua già yêu băng hà, do không có con trai, vua truyền ngôi báu cho phò mã và công chúa. Chàng phò mã Nước Mắm lên làm vua, trị vì đất nước được yên bình, nhân dân bốn cõi ấm no, để  ca ngợi công đức nhà vua Nước Mắm, trong nước nhiều nơi tổ chức lễ hội té Nước Mắm vào mùa xuân.

Thật đúng là:
Trời cao dẫu có an bài,
Cũng cần rèn đức, luyện tài mới xong.
Trải qua nguy khốn trùng trùng,
Yêu nhau sẽ được ở cùng bên nhau.
Gia đình hạnh phúc về sau,
Nước nhà lại được mạnh giàu ấm no.

 Quy Nhơn, 2/1/2019, Quảng Ngãi 31/12/2022

Ba chú sói

Ở một sứ nọ có hai người đàn ông chăn cừu xây trang trại ở cạnh nhau ở cuối làng, sát bìa rừng. Mọi người thường gọi họ là ông Râu Dài và ông Bụng Bự. Đàn cừu của hai người không quá đông đúc, đã vậy còn có điều phiền lòng là ban đêm, sói thường lẻn vào săn trộm cừu.

Ông Râu Dài là người đàn ông rất đỗi lương thiện, ông hiểu rằng con người ngày nay sinh sôi quá nhiều, tàn phá rừng làm đất chăn nuôi trồng trọt, lại săn bắn động vật hoang dã, sói không còn đất sống, nguồn thức ăn càng thu hẹp, không còn cách nào, chúng chỉ có thể săn cừu, đó cũng là điều đáng buồn. Nghĩ vậy nên ông chỉ gắng gia cố lại chuồng trại để bảo vệ đàn cừu của mình.

Còn ông Bụng Bự thì rất căm ghét lũ sói, nhất là kể từ năm ngoái, chúng đã giết mất chú cừu đẹp nhất ông chăm bẫm hết lòng để đem tham gia cuộc thi cừu đẹp toàn vùng. Ông chắc chắn rằng nếu không vì thế thì giải nhất không thể lọt vào tay ông Râu Dài, nghĩ vậy, ông cũng không còn được thân tình niềm nở với ông Râu Dài như xưa. Năm nay, chỉ còn vài tháng nữa lại chuẩn bị đến cuộc thi cừu đẹp. Ông Bụng Bự không những để mắt sát sao đến đàn cừu, ông đặt bẫy sói khắp nơi và thậm chí còn mua một cây súng săn, sẵn sàng bắn hạ bất cứ con sói nào bén mảng đến. Nhưng nhìn đàn cừu của mình có phần lép vế so với nhà hàng xóm, ông lại càng lo lắng.

Đó là một buổi chiều yên ả, đàn cừu hai nhà đang thong dong nối đuôi nhau về chuồng. Bỗng tiếng súng nổ chát chúa vang lên góc nhà phía ông Bụng Bự, liến sau đó ông Râu Dài thấy ông Bụng Bự lao ra đuổi theo một con sói. Trời đã sâm sẩm tối, một người, một sói chỉ thấy như hai chiếc bóng đen lao vút qua đồng cỏ rồi khuất sau những rặng cây vào rừng. Có vẻ như nó vừa trúng đạn nên bước chạy liêu xiêu và nặng nề hơn những con sói ông thường thấy. Ông lão kẽ trau mày, bất giác trong giây phút ông lại thấy một nỗi niềm thương cảm cho con vật, dù thực lòng nếu nó lẻn vào săn cừu của mình, ông cũng phải tìm cách đánh đuổi.

Một lúc sau thấy ông Bụng Bự trở về với dáng vẻ bực dọc, có vẻ như ông đã mất dấu và không thể nào bắt được nó, nhưng thực ra ông Bụng Bự còn không vui vì mình bắn kém quá, chỉ đủ sượt qua làm bị thương con sói. Nhìn thấy ông Râu Dài đang ngồi bên hiên trông ra, ông Bụng Bự thấy bực tức như thể mình đang bị cười nhạo, ông ta bền giương súng lên trời bắn chỉ thiên thêm một loạt đạn. Không gian đã yên ắng dần chìm trong màn đêm cuối ngày bỗng lại xáo động. Lũ cừu đã ở yên trong chuồng lại giật mình thon thót nhốn nháo một hồi.

Qua vài hôm, trong lúc thả cừu đi ăn trên bãi cỏ, ông Râu Dài tranh thủ đi vào trong cánh rừng định hái một ít nấm cho bữa tối, đang lúc lúi húi ngó nghiêng vào các hốc cây mục để tìm kiếm, ông lão hốt hoảng thấy lưng một con sói. Ông lùi lại định thần mất vài giây, đang rối trí chưa biết làm gì thì ông phát hiện ra xung quanh đó là những vết máu nhỏ giọt đã hóa sẫm đen, có thể đây chính là con sói bị bắn hôm nọ, vậy là nó đang bị thương. Ông lão cầm lấy một cành cây gần đó để tự vệ rồi nhẹ nhàng lại gần quan sát. Nó đã chết mất rồi, lưỡi thè ra và đầu nghẹo về một bên. Nhưng điều làm ông bất ngờ là trong lòng nó còn 3 con sói con, còn chưa mở mắt. Có vẻ như con vật vẫn ráng nhưng hơi thở cuối cùng về với đàn con và dường như từ lúc mẹ chúng chết, chúng không còn được bú mớm gì nữa, đã đói lả đi chỉ còn thở khe khẽ thoi thóp.

Ông Râu Dài bất giác thương cảm cho ba con thú nhỏ, liền nhặt chúng về nuôi nấng chăm sóc. Thời gian trôi đi đã hai tháng, mấy con sói con lớn nhanh như thổi và càng lộ vẻ ngoài giống những con sói trưởng thành, ông sợ nhà hàng xóm sẽ cảm thấy không yên tâm nên nói đó là một giống chó hoang. Tuy thế nhưng ông cũng không dám cho chúng ra ngoài tự do vì sợ mọi người nghi ngờ phát hiện. Ông thầm nghĩ nếu mình hết lòng nuôi nấng chăm sóc, có lẽ chúng sẽ bỏ bớt được phần nào tính hoang dã và quấn quýt thân thiện như chó nhà.

Trong ba chú sói, có một con tai rất thính, một con mắt rất tinh và một con chạy rất nhanh, ông bèn đăt tên cho chúng lần lượt là Tai Thính, Mắt Tình và Chân Nhanh. Ông còn dự định chúng lớn lên một lúc nữa sẽ dạy để chúng phụ ông chăn cừu.

Một buổi sáng nọ, cả thị trấn xôn xao tin tức, đêm hôm trước kẻ trộm đã đột nhập vào tòa thị trính ăn cắp 1000 đồng tiền vàng là tiền thuế của cả thị trấn vừa thu để nộp lên tỉnh. Vụ việc quá đỗi nghiêm trọng nên ông thị trưởng đã cho phong tỏa cả thị trấn, điều người khám xét kiểm tra khắp nơi, và ra cáo thị ai cung cấp thông tin hữu ích sẽ còn được thưởng.

Ông Bụng Bự hay tin, bỗng nảy ra một mưu mô. Ông ta lén khều lấy chiếc mũ của ông Râu Dài, âm  thầm mang đến quăng vào một góc tòa thị chính. Một lúc sau, quân lính đi điều tra thấy chiếc mũ khả nghi, họ đoán đó có thể là chiếc mũ của tên trộm để lại, liền lập tức điều tra chủ nhân là ai. Và rất nhanh họ biết đó là mũ của ông Râu Dài. Quân lính bèn nhanh chóng kéo đến trang trại mời ông Râu Dài về điều tra.

Thấy cảnh ông Râu Dài bị dẫn đi, ông Bụng Bự thầm đắc chí, giờ đây không có người thường xuyên chăm sóc, lũ cừu của ông sẽ gầy còm xấu xí đi, giải nhất cuộc thi cừu đẹp năm nay coi như xem chắc là về tay mình. Ông Bụng Bự nghĩ, qua một thời gian, nếu không tìm được bằng chứng gì xác đáng hơn, ông Râu Dài rồi cũng được thả ra, nên cũng chẳng có gì đáng áy náy.

Ba chú sói từ lúc chủ bị bắt đi thì lo lắng bồn chồn không yên, chúng bàn nhau phải tìm cách cứu ông chủ. Vậy là tối hôm ấy, chúng âm thầm kéo nhau đến tòa thị chính tìm kiếm thử. Rất nhanh, Mắt Tinh đã thấy một nhúm sợi vải nhỏ mắc ở hàng rào. Những sợi vải còn rất mới, có thể là của tên trộm thực sự, khi hắn trèo đã bị mắc lại nhưng vì quá nhỏ lên quân lính không thấy được. Ba chú chó sói băn khoăn vì dù có manh mối, nhưng chúng lại không thạo đánh hơi bằng chó nhà, không thể làm gì tiếp được. Bỗng Tai Thính liền nảy ra sáng kiến và đem bàn bạc với nhau.

Vốn nhà ông Bụng Bự nuôi một con chó tên Mõm Dài, mũi nó rất thính, nhưng nó cũng rất ham ăn. Ba chú sói liền kéo về nhà, giả bộ đùa vui bên đống rơm cạnh nhà ông Bụng Bự và cố ý nói để con Mõm Dài nằm khuất sau hông nhà hàng xóm nghe thấy. Rằng ông chủ đã chuẩn bị cho chúng một thùng xương thật lớn, ông chủ đã đánh dấu cần thận, chỉ cần lần theo mùi trên nhúm sợi vải này là có thể tìm ra. Rồi ba chú sói giả bộ vùi nhúm sợi vải vào đống rơm để cất giữ rồi lại nô đùa chạy đi mất.

Mõm Dài mắt nhắm nghiền thiu thiu ngủ, nghe thấy câu chuyện bất ngờ như vậy liền choàng tỉnh, khi chấc chắn ba chú sói đã đi khuất, nó liển lẻn qua hàng rào, hít hít nhúm sợi vải để nhớ mùi, rồi bắt đầu đánh hơi đi tìm. Mõm Dài không ngờ rằng ba chú sói đã đứng ở đằng xa thấy hết mọi động tĩnh, quả nhiên Mõn Dài đã mắc mưu. Giờ đây chính Món Dài sẽ giúp ba chú sói tìm ra manh mối mới. Mắt Tinh bám theo ở một khoảng cách khá xa nhưng vẫn thấy được con mõm ngắn đang sục sạo khắp nơi. Càng đi sâu vào trong làng, càng nhiều mùi lẫn tạp nên bước đi của Mõm Dài có phần chậm lại. Bỗng nó dừng trước cửa một căn nhà, đó chính là nhà người xà ích của ông thị trưởng. Ngôi nhà với tường cao kiên cố, cửa đóng then cài kín như bưng, con vật ngó quanh, băn khoăn một lúc lâu. Có vẻ như thấy không có cách nào vào trong được, Mõm Dài liền tiu nghỉu ra về. Nhưng thế là quá đủ với ba chú sói, chúng đã biết nhà này có mang mối. Đợi Mõm Dài đi khuất hẳn, chúng liền chạy lại cổng nhà ấy nghe ngóng.

Tai Thính áp sát một bên má để nghe từng âm thanh. Có tiếng bàn soạn khe khẽ trong nhà giữa vài người đàn ông với nhau. Tai Thính nghe được ngày mai người xà ích sẽ chuẩn bị xe ngựa cho ông thị trưởng lên họp trên tỉnh, bọn họ sẽ lén giấu tiền vàng vào những túi nhỏ buộc dưới gầm xe. Xe của thị trưởng thì lính gác chòi cảnh ra khỏi thị trấn sẽ không dám khám xét quá kỹ, họ sẽ đi ra được ngoài thị trấn trót lọt và chia trác với nhau.

Nghe được tin này, ba chú sói bàn tính với nhau ngay ngày mai, canh lúc chiếc xe khởi hành, chúng sẽ đến gây chú ý với một toán lính gác để lính gác đuổi theo mình, còn chúng sẽ chạy thật nhanh đến cỗ xe, cào cho rách những túi tiền ra để quân lính nhìn thấy. Điều này chỉ có thể trông cậy vào Chân Nhanh vì nếu chạy chậm quá, quân lính sẽ tóm được chúng trước khi kịp chạy đến cỗ xe.

Sáng hôm sau, đúng như kế hoạch đã bàn soạn, khi thấy người xà ích đang thong thả đánh xe ngựa chở ông thị trưởng tiến ra phía chòi gác. Chân Nhanh chạy đến cắn xé quần áo tốp lính đang đi tuần cách đó không xa. Mấy tên lính quá tức giận, liền đuổi theo. Tai Thính và Mắt Tinh nhân lúc chiếc xe chở ông thị trưởng dừng lại ở chòi gác để kiểm soát liền chui xuống gầm xe cắn xé những bọc tiền vàng, vừa là lúc toán lính đuổi theo Chân Nhanh cũng chạy tới nơi. Tiền vàng đổ ra đường nghe loảng xoảng. Mất mấy giây thì ông thị trưởng mới hiểu chuyện gì đang xảy ra, liền cho quân lính mau chóng thu gom lại số vàng. Tên xà ích thấy mọi chuyện bại lộ định tháo chạy nhưng ngay lập tức đã bị Chân Nhanh đuổi theo xô ngã xuống, quân lính bèn sấn tới trói gọn hắn lại.

Vì đã thu hồi được số tiền vàng, tên xà ích cũng nhận tội, ông lão Râu Dài được thả ra ngay, ông vui vẻ trở về, chăm sóc cho đàn cừu của mình. Ba chú sói rất vui vì chủ của mình đã được thả. Mọi người thấy những chú sói lanh lợi giúp tìm ra được tiền vàng bị mất để cứu chủ đều khen ngợi ông lão đã nuôi được những chú chó thông minh, không còn ai để ý đến ngoại hình giống sói của chúng nữa, nhờ vậy ông lão yên tâm để chúng có thể tự do chạy nhảy như những chú chó nhà. Ông lão chỉ bị giam hơn một ngày, đàn cừu không hề hư hao gì cả, qua tháng sau, cuộc thi cừu đẹp diễn ra, ông lão lại giành được giải nhất kỳ thi cừu đẹp năm ấy.

 Bình Sơn, 10/01/2023

Chiếc vỏ ốc thần

Ở một vùng biển nọ có một người đánh cá lương thiện thật thà, mỗi buổi sáng, anh thường ra biển đánh lưới, nhưng anh đã tự lập một lời hứa là chỉ thả lưới đến khi nào đủ 3 cân cá, để đủ đổi lấy rau gạo cho 2 bữa ăn hôm sau, nếu dư thì anh cũng sẽ thả đi và thu lưới đi về. Thời gian rảnh, anh còn đi nhặt rác trên bờ biển. Anh lấy làm buồn vì người ta ngày càng xả rác nhiều khiến cho biển cả cũng trở nên bẩn thỉu. Mọi người trong xóm làng đều quý mến chàng trai anh.

Một buổi nọ, anh đang thơ thẩn nhặt rác thì thấy một chiếc vỏ ốc  rất đẹp, dưới ánh mặt trời, chiếc vỏ ốc tỏa ra ánh sáng long lanh. Anh thanh niên thích thú cầm chiếc vỏ ốc lên, bất giác nhớ lại những kỷ niệm ấu thơ anh hay áp chiếc vỏ ốc vào tai, nghe tiếng u u như tiếng biển cả. Vậy là anh đem chiếc vỏ ốc ghé lên tai, kỳ lạ thay, một tiếng nhạc vui tươi trong trẻo vang lên không dứt. Anh thanh niên thấy trong người khoan khoái thư giãn lạ thường.

Trên đường về nhà, gặp ai anh cũng khoe chiếc vỏ ốc, mọi người áp chiếc vỏ ốc vào tai nghe thử và đều lấy làm thích thú với món đồ chơi kỳ diệu này. Ông lão hàng xóm nhà anh thanh niên trông thấy cảnh tượng vui thích ấy thì lộ vẻ buồn bã, ông đã bị điếc nhiều năm nay chẳng còn nghe được một thanh âm nào nữa. Ông ra hiệu với anh thanh niên muốn nghe thử. Thật không ngờ, vừa áp chiếc vỏ ốc vào tai, ông lão điếc cũng mở mắt thật to lộ vẻ ngạc nhiên. Tiếng nhạc em dịu nho nhỏ rồi lớn dần, lớn dần. Đến khi bỏ chiếc vỏ ốc xuống, ông lão đã có thể nghe lại được bình thường.

Câu chuyện về chiếc vỏ ốc thần kỳ truyền đi rất nhanh, những người bị điếc quanh vùng đều tìm đến anh chữa trị ai cũng được lành lại như thường, kể cả những người bẩm sinh khiếm thính hay những người chẳng may vì tai nạn mà mất đi khả năng nghe. Nhưng anh không lấy một đồng tiền công nào mà đều chữa chạy cho mọi người miễn phí.

Bữa hôm ấy, một người trong làng vốn làm nghề buôn bán từ kinh thành về biết chuyện, liền chạy đến nhà anh thanh niên nói một tin tức mình mới nghe được. Nhà vua gần đây cũng bị điếc, thầy thuốc trong và ngoài cung đều được truyền gọi đến thăm khám nhưng không kết quả gì cả. Nhà vua tuyên cáo ai chữa được cho mình lành lặn như xưa nhà vua sẽ chia cho một nửa giang sơn. Người lái buôn bèn gợi ý anh thanh niên lên kinh một chuyến xem sao. Anh thanh niên vốn nghĩ mình cũng không ham thích quyền hành gì cả, nhưng nếu chữa được cho vua, có thể anh sẽ xin nhà vua lưu tâm hơn đến việc dọn dẹp biển. Nghĩ vậy anh khăn gói lên đường.

Lên đến kinh thành, chàng trai nói với lính gác cung và liền được dẫn vào gặp nhà vua. Đã mấy tháng nay, từ ngày trở chứng, nhà vua không còn nghe thấy một tiếng động gì nữa, mọi sự vụ chỉ có thể được nắm bắt bằng cách đọc tấu sớ quần thần gửi lên, nhưng với một người đam mê đàn hát giải trí như nhà vua, suốt ngày chìm trong yên lặng tuyệt đối khiến nhà vua rất đau buồn chán nản, bao nhiêu ngự y trong cung, danh y ngoài cung đã xin chữa chạy với đủ mọi phương pháp đều không có lấy một tín hiệu gì cải thiện, nhà vua đã có phần nản lòng. Nay thấy quân lính dẫn chàng trai vào chỉ với một chiếc vỏ ốc, nhà vua còn hồ nghi chưa tin.

Nhưng không ngờ, chỉ cần áp tai vào chiếc vỏ ốc trong một lúc, nhà vua lại nghe được rõ ràng như xưa. Quá đỗi bất ngờ và vui sướng, nhà vua bèn cho chàng trai lui vào cung tắm rửa thay y phục, sáng hôm sau nhà vua sẽ giữ đúng lời hứa, trước mặt quần thần cắt đất chia đôi giang sơn cho chàng trai một nửa.

Biết tin nhà vua đã nghe lại được, mà người chữa chạy cho vua lại là một người ngư dân bình thường, tên quan đứng đầu thái y viện rất tức giận, hắn bèn vào tâu với vua rằng không thể có chuyện như vậy được, bao lâu nay chẳng qua là công sức của các quan thái y đã gia sức chữa chạy, thuốc đã cải thiện từ từ, hắn vu cho người thanh niên là kẻ mưu mô, đã liệu trước thời cơ đến lúc vua gần lành thì vào lừa bịp nhà vua để hưởng lợi, chiếc vỏ ốc chỉ là một thứ đồ chơi không chữa được gì hết, không thể chia đôi giang sơn cho một người như thế. Nhà vua nghe thấy tên quan thái y xúi giục, chủ ý cũng giao động ít nhiều. Nhưng vua cũng không thể không giữ lời hứa được, sẽ bị cả nước chê cười. Tên quan thái ý liền hiến cho vua một kế, ngày mai trước đông đảo quần thần sẽ mời một vài người điếc đến, nếu như chiếc vỏ ốc thực sự chữa được lành cho họ thì có thể ban thưởng, bằng không phải trị tội. Nhà vua bèn tán thành.

Hôm sau quan thái y dẫn vào một số người điếc cho anh thanh niên chữa thử, nhưng anh không hề biết những người này đều được tên quan thái y dặn trước, dù anh thanh niên có làm gì cũng vẫn giả vờ không khỏi. Quả nhiên, dù anh thanh niên cho họ nghe thế nào, họ cũng làm bộ vẫn không nghe được. Đến lúc này, nhà vua đã hoàn toàn tin lời tên quan thái ý, vua bèn tức giận giam anh thanh niên vào ngục chờ sau sẽ định đoạt.

Trong ngục anh thanh niên rất đau buồn vì mình có lòng tốt mà không ngờ lại bị vướng vào họa như vậy. Ở ngoài, những người được anh chữa trị khi hay tin cũng rất bất bình và thương cảm cho anh thanh niên, họ bèn họp nhau lại bàn bạc cách cứu anh ra. Vừa hay họ nghe tin nhà vua chuẩn bị đi bơi thuyền, họ bèn nảy ra một kế hoạch táo bạo. Bàn tính với nhau đã kỹ, một người trong số họ đút lót cho lính canh ngục để đưa vào một phong thư báo tin cho anh nắm được tình hình để hai bên cùng phối hợp.

Buổi sáng hôm ấy, theo kế hoạch, đức vua dẫn theo một đoàn tùy tùng đi chèo thuyền trên sông. Nhà vua vui vẻ  muốn chứng tỏ mình thạo chèo thuyền liền tổ chức cuộc đua cùng tùy tùng xem ai nhanh hơn đến khúc cua phía xa xa. Đoàn tùy tùng đương nhiên không dám vượt mặt vua bèn cố ý chèo thật chậm. Nhà vua một mình một thuyền chèo đến đoạn sông khuất sau những ngọn dừa nước, thấy người dân họp chợ đông đúc thì lấy làm vui thích muốn chèo lại gần quan sát nhưng ông bất ngờ nhận ra mình không còn nghe thấy họ nói gì, chỉ thấy miệng họ mấp máy. Quá hốt hoảng, nhà vua lại càng chèo tới gần, vẫn không nghe thấy tiếng gì cả. Vừa lúc ấy thì đám tùy tùng cũng kịp chèo đến nơi, lúc này nhà vua lại nghe thấy chúng nói chuyện. Vậy là nhà vua thấy vừa băn khoăn khó hiểu vừa lo lắng không yên, chẳng thiết chơi bời gì nữa mà quay về. Nhưng nhà vua không hề biết, dân chúng trên sông chính là nhóm người chịu ơn anh thanh niên đã lập sẵn mưu như vậy, họ chỉ mấp máy môi, khoa chân múa tay giả bộ như đang trò truyện nhưng không nói ra tiếng để cho nhà vua phải nghi ngờ.

Trong ngục, anh thanh niên nói kháo với đám lính canh rằng bệnh của nhà vua phải chứa vài lần mới khỏi được, nếu không chữa ngay cho khỏi hẳn thì dần dần lúc nghe được, lúc không, rồi sẽ điếc luôn không cách nào chữa chạy được nữa. Tin này đến tai vua, quả nhiên ứng với tình hình buổi chèo thuyền hôm ấy, vua hốt hoảng chẳng còn thiết cân nhắc gì nữa, liền truyền thả cho anh thanh niên ra chữa tiếp cho mình.

Anh thanh niên lại theo cách cũ chữa cho nhà vua, qua mấy ngày để ý, nhà vua thấy tai vẫn nghe được bình thường nên yên tâm mình đã lành bệnh. Phần thì vua xấu hổ với anh thanh niên, phần thì vua băn khoăn việc hôm ấy tại sao chữa những người khác thì không được. Vua bèn cho âm thầm điều tra mới hay mưu gian của tên quan thái ý đã sắp đặt như vậy. Nhà vua hết sức tức giận, liền bắt giam quan thái ý.

Trong ngục, tên quan thái y oán trách nhà vua đã đối xử với mình như vậy. Hắn là tên quan mưu mô nham hiểm, lâu nay trong triều cương đã âm thầm móc nối, bố trí tâm phúc. Trong tình cảnh này, hắn liền âm thầm ra lệnh cho một tên thuộc hạ bấy lâu nay cài cắm làm người hầu bên cạnh vua, hạ độc vào nước trà, nếu như nhà vua uống nhiều, độc phát tác mạnh thì coi như nhà vua xấu số, nếu như độc ít thì hắn sẽ xin ra chữa chạy để lấy công chuộc tội để được tha.

Quả nhiên mưu gian của tên quan thái y được thực hiện, đức vua trúng độc mê man, quần thần đang rối bời chưa biết ra sao thì được tin tên quan thái ý xin ra chữa. Không còn cách nào khác, quần thần đành phải đồng ý, tuy nhiên độc phát tác quá mạnh, tình hình rất đỗi nguy kịch, tên thái y cũng bó tay.

Anh thanh niên nghĩ bụng nếu như đã là vỏ ốc thần thì thử đem sắc lên cho vua uống có khi lại có tác dụng. Nghĩ vậy anh thanh niên bèn đề xuất với các quan. Chiếc vỏ ốc gặp lửa đun sôi bèn tan biến hòa vào trong nước, đem cho vua uống, qua một lúc nhà vua quả nhiên hồi tỉnh.

Tên thái y lại giở bài cũ, nói rằng thuốc của chính hắn mới hữu hiệu, chẳng qua nhà vua mới uống còn chưa kịp ngấm, lúc sau vua dùng thuốc của anh thanh niên vừa hay tỉnh lại. Nhà vua cũng còn băn khoăn chưa biết xử trí luận công cho ai, nhưng thiết nghĩ trong lúc nguy khốn tên thái y vẫn có lòng lo cho vua nên xá tội tạm tha.

Chiếc vỏ ốc thần không còn, anh thanh niên cũng nói rõ với nhà vua không cần xin ban thưởng gì cả, chỉ cần vua lưu tâm đến bảo vệ và làm sạch biển để ngư dân được nhờ. Nhà vua vui vẻ đồng ý. Anh thanh niên lại về quê sống cuộc đời bình lặng trước kia.

Không lâu sau đó, tên thái y cũng từ từ trở bệnh điếc, tự mình chữa trị cũng không sao khỏi lại. Hắn ân hận giá như không bày mưu hãm hại thì có lẽ giờ đây mình cũng không phải lâm cảnh bệnh tật như vậy.

 Quảng Ngãi, 10/01/2023

Nốt ruồi ánh bạc

Ở một miền quê nọ có một gia đình chỉ có hai anh em và một ông bố già, bà mẹ đã qua đời từ lâu. Ông bố làm thuê để nuôi hai con ăn học, hai anh em cũng rất ngoan ngoãn luôn đỡ đần công việc cho cha. Một ngày nọ cha bất ngờ đổ bệnh, chữa chạy thuốc thang tốn kém, gia cảnh càng thêm bần hàn. Người anh đành bỏ học, để em ở nhà chăm sóc cha còn mình thì xin vào làm ở một hầm mỏ xa nhà mà một người quen giới thiệu.

Chủ hầm mỏ ấy là tên tham lam độc ác, hắn chỉ thuê những cậu thiếu niên làm công để dễ bề quản thúc bóc lột. Dưới hắn còn có một ông chú quản mỏ trực tiếp quán xuyến việc chung giúp chủ. Ông chú cũng là một người đàn ông dễ mến, đối xử tương đối khoan hòa với  đám thợ mỏ trẻ nhưng ông thường dính vào cờ bạc đỏ đen nên tiền lương có khi bị chủ lừa thắng sạch.

Đến khu mỏ không bao lâu, người anh cũng dần quen với công việc dù đó là một nơi làm việc rất nặng nhọc, nguy hiểm mà đồng lương cũng rẻ mạt. Buổi tối hôm ấy, mọi người xong việc cùng ra giếng nước đi tắm, mấy người khác giờ mới để ý trên lưng người anh có một nốt ruồi màu ánh bạc rất lạ. Mọi người đều xôn xao thích thú. Họ không biết rằng chú quản mỏ trong văn phòng nghe được chuyện này mắt chợt sáng lên thích thú. Đó là vì nhiều năm trước đây, khi còn trẻ, ông đã từng làm thuê đến những nơi chốn xa xôi và được nghe một thầy phù thủy của một bộ lạc trong núi nói rằng ai có nốt ruồi ánh bạc trên lưng sẽ có năng lực đặc biệt. Ban đêm, chỉ cần đặt bất cứ đồ vật kim loại gì xuống lưng họ lúc họ ngủ thì đều biến thành bạc vào sáng hôm sau. Nhưng nếu như người đó biết được chuyện này thì năng lực ấy sẽ mất đi mãi mãi nên mọi việc phải tiến hành thật bí mật.

Tối ấy ông bèn lẻn vào khu nhà ngủ của thợ mỏ, đặt vào lưng người anh một chiếc cúc áo bằng thiếc  thử xem.  Sáng hôm sau khi những người thợ trở dậy sửa soạn đi làm, trời còn nhá nhem tối, ông quản mỏ liền đi vào nói là thăm mọi người nhưng kỳ thực là nhanh tay nhặt lấy chiếc cúc áo hôm qua rồi vội cầm về phòng. Cầm lên quan sát, chiếc cúc áo quá to, nên mới chỉ có một góc nhỏ biến thành bạc, bởi lẽ thợ mỏ làm việc rất vất vả, một buổi tối họ chỉ được ngủ vài tiếng đồng hồ không đủ thời gian để biến cả chiếc cúc thành bạc.

Đêm hôm sau ông lại lặp lại như hôm trước, nhưng rút kinh nghiệm chiếc cúc áo, lần này ông chỉ đặt một chiếc ghim giấy mảnh bằng sắt. Qua hôm sau chiếc ghim đã thực sự biến thành bạc toàn bộ. Quá đỗi vui sướng, vậy là chú quản mỏ âm thầm hàng ngày đều đặt một chiếc ghim  giấy xuống chỗ lưng chàng trai nằm. Nhờ đó ông có tiền bạc rủng rỉnh chi tiêu. Ban đầu, ông sẵn lòng bỏ một phần tiền mua sắm các thứ đồ đạc và thức ăn để cải thiện đời sống cho đám thợ mỏ. Nhưng có tiền, chú quản mỏ ngày càng sa đà vào cờ bạc không tự chủ được nữa. Nhất là tên chủ mỏ mưu mô, biết chú có vốn liếng thường rủ rê chú chơi nhưng kỳ thực đều bày mưu gian để thắng hết tiền của chú.

Gần đây hắn cảm thấy lạ là chú có khá nhiều tiền, hắn bèn bày trò mời chú đến nhà ăn cơm, chuốc cho chú say rồi dụ chú nói ra sự tình. Sau khi nghe biết được khả năng đặc biệt của người thanh niên, lòng tham của hắn nổi lên, hắn bèn lập mưu giả bộ mời người thanh niên đến nhà ăn cơm, nhưng hắn chuốc thuốc mê cho anh ngất đi rồi đặt xuống lưng anh một đồng xu. Người thanh niên trúng thuốc ngủ mê mệt sáng rõ hôm sau mới tỉnh, người chủ mỏ vẫn luôn trực chờ ở bên, khi người thanh niên trở dậy, hắn liền vơ vội đồng xu lại chạy ra ngoài và len lén xem, đồng xu đã biến thành bạc hoàn toàn. Hắn nhảy cẫng lên vui sướng rồi liền ngay lập tức bắt nhốt anh vào một gian mật thất. Từ đó mỗi buổi tối đều ép người anh uống thuốc mê  làm anh bất tỉnh rồi làm theo cách cũ để thu những đồng xu bạc vào buổi sáng.

Người thanh niên khốn khổ hoang mang không hiểu sao người chủ lại bắt mình giam hãm như vậy, điều kiện ăn ở tồi tàn lại trúng thuốc mê mỗi ngày khiến sức khỏe anh ngày càng suy kiệt. Người duy nhất biết được chuyện này là chú quản mỏ nhưng chú cũng rối bời chưa biết xử trí ra sao. Ông lại càng lo lắng khi có lần nghe được tên chủ mỏ gian ác đang thuê người điều chế loại thuốc mê ngủ có hiệu lực tận vài năm, hòng làm cho người thanh niên ngủ thật lâu đủ biến thành bạc cả một tấm sắt lớn mà hắn đã chuẩn bị.

Ở quê nhà, cha và người em đã lâu không được tin tức gì của người anh thì rất lo lắng. Người cha liền bảo em mau khăn gói lên đường tìm đến chỗ anh trai để xem sao. Đến nơi người em được đám thợ mỏ cho biết anh mình đã mất tích bấy lâu nay. Người em quá đỗi đau buồn đang chưa biết đi đâu tìm anh thì chú quản mỏ liền gọi người em vào nói hết mọi sự tình. Chú cũng rất day dứt ân hận vì mình mà người anh lâm vào hoàn cảnh này, chỉ mong sao có thể cứu thoát anh ra. Người em liền nảy ra một sáng kiến nhờ chú quản mỏ hợp tác cùng mình để giải cứu anh.

Chú quản mỏ liền đến gặp tên chủ giả bộ nói một điềm rất bí mật đó là việc người em đến tìm anh, nhưng chú còn thấy trên lưng người em có nốt ruồi ánh kim, thậm chí còn kỳ diệu hơn cả nốt ruồi ánh bạc của người anh trai vì có thể biến mọi thứ thành vàng theo cách tương tự. Tên chủ mỏ hám lợi ngay lập tức mời người em đến dùng bữa, hắn đinh bụng sẽ giở trò cũ. Vừa hay, tấm sắt và loại thuốc gây mê nhiều năm hắn đặt điều chế đã về. Hắn rắp tâm sẽ dùng nó đánh thuốc mê người em.

Bữa tối đang diễn ra thì người quản mỏ theo kế hoạch đã bàn soạn với người em, liền chạy vào báo một chuyện vụn vặt. Nhân lúc tên chủ không chú ý đến bàn ăn nữa, người em đã đánh tráo hai li nước. Khi tên chủ quay lại, hắn uống xong li nước liền lập tức mê man bất tỉnh. Người em liền lùng sục khắp nơi để tìm chỗ giam giữ anh, nhưng tên chủ mỏ quả là cáo già, buồng giam mà hắn xây quá bí mật đã qua nhiều ngày mà cậu vẫn chưa tìm ra.Tên chủ mỏ lại là người duy nhất biết vị trí, hằng ngày đưa thức ăn nước uống cho anh, giờ đã qua mấy ngày, sợ rằng sức khỏe người anh không ổn. Người em day dứt vì suy nghĩ chưa thấu đáo đến chuyện này. Cậu liền đem mọi chuyện nói cùng đám thợ mỏ, họ là những người đào mỏ nên ít nhiều thạo việc đào bới tìm kiếm. Quả nhiên nhờ sự giúp sức hết lòng của đám thợ mỏ, cuối cùng cũng tìm ra được người anh và cứu thoát ra ngoài. Người em tận tình chăm sóc người anh hết lòng nên người anh mau chóng bình phục.

Người em  đem câu chuyện kể lại cho anh, người anh lúc ấy mới sáng tỏ mọi sự tình nhưng  cũng bởi vậy mà khả năng đặc biệt của người anh cũng mất. Hai anh em phát hiện những đồng bạc mà bấy lâu nay tên chủ gian ác đã lợi dụng anh mà có được vẫn còn được cất trữ trong giương ở phòng của hắn, người anh bèn chia cho mỗi người ở mỏ một ít làm vốn liếng để họ quay về quê sinh sống. Còn tên chủ thì người anh gọi gia đình hắn đến chở về nhà,có lẽ phải vài năm nữa hắn mới hồi tỉnh được. Gia đình hắn thì chỉ nghĩ do hắn rượu chè nên say xỉn quá lâu. Nhưng nghe nói qua một thời gian sau, hắn từ từ tắt hơi thở có lẽ bởi thứ thuốc mê độc ác ấy hiệu lực quá mạnh,đúng là gieo gió thì gặp bão.

Hai anh em trở về quê nhà, người em tuy rất cảm kích anh trai đã rộng rãi chia sẻ cho mọi người toàn bộ đám xu bạc nhưng vẫn hơi băn khoăn tại sao anh chỉ giữ lại cho mình quá ít, bởi lẽ khả năng của anh đã mất. Về đến nhà,lúc này người anh mới vui vẻ tiết lộ, trước đây hồi còn ở nhà, mỗi mùa hè anh đều đi canh kho thóc cho làng để kiếm thêm phụ gia đình, anh nhớ kho thóc không có giường nên anh đã xin trưởng làng chiếc cánh cửa hỏng lâu nay vẫn vứt chỏng trơ một góc, vốn là cửa cũ của kho thóc để làm chỗ ngủ, tính ra anh đã ngủ trên chiếc cửa đó nhiều ngày trong suốt mùa hè mấy năm, có thể nó đã biến thành bạc, chỉ cần cạo đi lớp sơn sẽ thấy. Vậy là hai anh em vui vẻ khiêng chiếc cửa về. Nhờ món tiền khổng lồ từ chiếc cửa đã biến thành bạc ấy, người cha đã được chữa lành, hai anh em có tiền ăn học và đều thành tài. Gia đình họ cũng quyên góp rất nhiều tiền để giúp đỡ những người nghèo khó khắp nơi.

 Quảng Ngãi,12/01/2023

Viên ngọc ước

Ở một ngôi làng nọ có hai mẹ con sống với nhau, bà mẹ là một người phụ nữ hiền hậu tốt bụng, cô con gái cũng rất ngoan ngoãn đảm đang. Hai mẹ con làm việc đồng áng chăm chỉ làm kế sinh nhai. Trước đây khi còn ông bố thì cuộc sống cũng không đến nỗi nhọc nhằn, nhưng chẳng hiểu sao mấy năm trước, khi ấy cô con gái còn rất nhỏ thì ông bố đột nhiên đi đâu mất tích, để hai mẹ con ở lại bơ vơ.

Một buổi nọ, hai mẹ con đang thu hoạch hoa màu trên cánh đồng thì bà mẹ bỗng lăn đùng ra ngất xỉu, dân làng vội đưa giúp bà mẹ về nhà và mời thầy thuốc đến thăm khám, sau khi khám xét kỹ càng, ông thầy thuốc cũng lắc đầu buồn bã cho biết mẹ cô đã mắc bệnh hiểm nghèo  e chỉ còn sống được ít ngày nữa. Đến nhà giàu dốc hết cả gia sản mua những tiên đơn diệu dược cũng chưa chắc khỏi chứ đừng nói gia đình cô nghèo xác nghèo sơ như vậy. Cô con gái đau đớn khóc lóc không thôi, dân làng cũng mủi lòng thương cảm mà không biết sao được.

Bỗng một bà gia, người phụ nữ sống thọ nhất làng kể cho cô biết khi bà còn nhỏ có một truyền thuyết nói rằng sâu trong dãy núi phía xa xa, nơi khởi nguồn của con sông chảy qua làng, có một viên ngọc thần có thể cho người ta những điều ước, nhưng mọi người đều nghĩ đó là chuyện hoang đường chưa từng ai đi tìm thử. Cô gái nghe được chuyện này liền lập tức nảy ra ý định đi vào chốn ấy xem thử, dù sao cũng không còn cách nào khác, cô bèn nhờ dân làng tạm chăm sóc mẹ để mình lên đường, việc  phải thật khẩn trương vì nếu đợi chờ thêm nữa sợ mẹ cô không qua khỏi.

Cô bèn men theo con sông đi sâu vào trong núi hết ngày đầu tiên, mà chưa thấy dấu hiệu gì sẽ thấy thượng nguồn con sông cả. Trong rừng núi âm u, trời tối xuống rất nhanh, cô vẫn cố xăm xăm tiến bước thì bất ngờ thấy phía trước có một ngôi nhà ánh sáng leo lét. Cô đã được nghe về những tên phù thủy sống trong biệt lập ở những nơi hoang vắng nên khi thấy ngôi nhà, cô bất giác dè chừng sợ hãi. Nhưng nghĩ bụng người này sống trong núi biết đâu có thể cho mình lời khuyên để mau chóng đến đích, cô bèn đến gõ cửa căn nhà.

Cô gõ cửa hồi lâu mới thấy tiếng bước chân trong nhà ra mở cửa, vừa khi cánh cửa mở ra, cô kinh hãi hét lên. Đó là một người đàn ông với gương mặt xù xì gớm ghiếc, cô đang định quay người bỏ chạy thì người đàn ông liền gọi với theo trấn an cô gái, nói mình là người nhưng chẳng may bị mắc bệnh phong nên gương mặt biến dạng, vì không muốn làm mọi người sợ hãi xa lánh nên mới dọn sâu vào trong núi đây sống. Nghe mấy lời ấy, cô gái có hơi bình tĩnh lại, cô rất thương cảm những mảnh đời bệnh tật vì ngay chính mẹ mình cũng đang lâm nguy. Cô bèn an ủi người đàn ông và hỏi han đường đi tìm thường nguồn con suối. Người đàn ông lấy làm tiếc vì chính ông cũng chưa đi xa đến thế. Hai người đang nói chuyện thì bỗng đâu có tiếng khỉ phía sau vườn chí chóe. Người đàn ông bỗng buồn rầu nói với cô gái là ở đây có đàn khỉ rất phá phách và hung tợn, chúng thường kéo đến cắn phá vườn tược của ông khiến ông ở không yên, nhất là con đầu đàn càng tinh khôn và ngang ngược. Cô gái thương người đàn ông khốn khổ bèn nảy ra một cách giúp ông.

Nhân bên hông nhà có một cái lu nước xăm xắp, cô bèn chui vào trong lu, đóng nắm lại. Lũ khỉ đừng trên mái nhà thấy lạ đều ngó nghiêng quan sát, bỗng trong chiếc lu vang lên tiếng cười thích thú. Rồi cô gái lại mở lắp bước ra còn cố ý nói với người đàn ông rằng quả là chiếc lu thần, chui vào đóng nắp kín lại là thấy bao nhiêu cảnh tượng kỳ thú bên trong. Rồi cô cùng người đàn ông vào nhà. Con khỉ đầu đàn thấy vậy rất hiếu kỳ, cũng từ từ tụt xuống, chui vào lu và đóng nắp lại. Người đàn ông nhanh chân chạy đến đèn lên chiếc lu khiến con khỉ bị nhốt ở trong vùng vẫy không thoát ra được. Nó van xin nhưng người đàn ông nói vì nó phá quấy ông bấy lâu nên ông quyết phải tiêu diệt nó. Con khỉ hứa sẽ dẫn cả đàn đi bằng một giọng nài nỉ rất tha thiết, người đàn ông mới mủi lòng thả nó ra. Cô gái liền nhân tiện hỏi nó đường đi vào thượng nguồn con suối, con khỉ liền chỉ dẫn cô chi tiết, rồi xong xuôi, nó giữ đúng lời hứa, dẫn cả đàn bỏ đi. Người đàn ông liền chuẩn bị cho cô một cây đuốc và phần bánh trái để cô kịp lên đường.

Cô gái đi xuyên đêm băng qua những tán cây dừng rậm rạp chưa có dấu chân người, những vách đá cheo leo sắc như dao cứa vào da thịt. Cô gái dừng lại nghỉ mệ một lúc thì bỗng đâu thấy một bóng đen lù lù nhảy ra chồm lấy cô gái. Bóng đen tự xưng mình là quỷ rừng, hắn sẽ ăn thịt cô gái. Cô gái quá đỗi kinh hãi còn chưa biết tính sao thì bỗng nảy ra một ý. Cô bèn xin con quỷ đừng ăn thịt mình, cô sẽ cho hắn một thứ khác ngon hơn nhiều. Cô bèn lấy những chiếc bánh mà người đàn ông cho cô đưa cho con quỷ rừng ăn thử, con quỷ thích thú ăn ngon lành, từ trước đến nay hắn đều săn thú, bắt người để ăn thịt chứ không hề biết bánh trái của con người lại ngon như vậy, nếu có bánh trái để ăn thì hắn chẳng thèm ăn thịt làm gì nữa. Cô gái bèn kể lể chuyện của mình và hứa nếu hắn tha cho cô đi, khi tìm được viên ngọc ước, cô sẽ ước cho hắn có bánh ăn hàng ngày. Tên quỷ bèn vui vẻ đồng ý, còn chỉ dẫn cô đi tiếp, vì trời sắp sáng, hắn phải mau chóng trốn vào hàng nếu không ánh sáng ban ngày sẽ khiến hắn bị mù.

Cô gái theo chỉ dẫn lại đi lâu thật lâu thì thấy một hồ nước rộng mênh mông tưởng như không cách nào qua được, cô ước chừng có lẽ thượng nguồn con sông đổ nước vào hồ này nằm đối diện bờ phía bên kia, nhưng nếu đi vòng theo bờ hồ thi không biết đến bao giờ mới tìm thấy,mà bệnh tình mẹ nguy cấp quá rồi, đang chưa biết xử lý ra sao thì thấy có một con cá sấu lù lù bơi từ mặt hồ lên. Cô lùi lại mấy bước mới yên tâm vì trên bờ cô được an toàn. Con cá hỏi han cô vì sao lại đến đây, cô bèn kể mọi chuyện. Con cá sấu nói mình biết chỗ thượng nguồn và đề nghị chở cô băng qua hồ đến thẳng chõ ấy. Cô gái rất ngần ngừ vì sợ nếu nghe  lời dụ của con cá sấu, khi xuống nước có thể nó sẽ xông đến ăn thịt cô. Cô đã nghĩ đúng vì đó chính là âm mưu trong đầu của con cá sấu. Bỗng cô tỏ vẻ vui mừng đồng ý, còn cố tình nói với nó, một lát lấy xong viên ngọc quý, nhờ cá sấu lại chở cô về. Con cá sấu nghĩ bụng cứ chở cô đi an toàn, đợi cô gái lây xong viên ngọc, lượt về nó sẽ ăn thịt cô gái, tiện thể chiếm luôn viên ngọc cũng chưa muộn. Vậy là cô gái lên lưng con cá sấu, băng qua mặt hồ hướng thẳng đến phía thượng nguồn con sông.

Cô gái trèo lên những phiến đá nơi những mạnh nước ngầm chảy rỉ ra khỏi mặt đất hòa vào thành một lạch nhỏ đổ xuống hồ nước. Cô đã thấy ánh sáng lấp lánh trên đầu mình, quả nhiên đó là viên ngọc thần. Cô vui vẻ cầm viên ngọc quay trở lại, con cá sấu thấy cô thì hớn hở tưởng như mưu gian sắp thành, bỗng nhiên nó như sực nhớ ra điều gì đó, mặt nó méo xệch. Đúng vậy, giờ đây đã có viên ngọc, cô gái có thể ước đi thẳng về nhà, đâu cần nhờ nó chở nữa, quả nhiên con vật ngu ngốc không nghĩ ra từ trước. Nó lồng lên hòng đớp lấy cô gái để cầu may. Cô gái bình tĩnh ước cho con cá sấu có thể lên bờ, biết nấu nướng và phải làm bánh cho quỷ rừng ăn mỗi ngày. Con cá sấu liền lập tức biến đi. Dưới động quỷ, con quỷ rừng thấy cá sấu xuất hiện thì sửng sốt bất ngờ, nhưng chưa kịp hiểu chuyện gì thì con cá sấu đã bắt tay vào dọn dẹp làm bánh. Đến lúc này quỷ rừng mới đoán ra được sự tình. Hắn thấy khá là phiền phức, thà cứ ước thẳng bánh cho nó cũng được nhưng đó là ý cô gái muốn tiện thể trừng trị luôn con cá sấu.

Cô bèn ước điều ước thứ hai là được về thẳng tới nhà mình. Trong chớp mắt, cô đã đứng bên cạnh giường mẹ. Người mẹ bệnh tình đã nguy kịch chỉ còn chút hơi sức cùng kiệt. May mắn thay đợi được con về kịp lúc, cô bèn ước cho mẹ khỏe lại như xưa. Ngay lập tức sắc mặt bà mẹ hồng hào, người thấy khoan khoái lạ thường, bà mẹ xuống được giường đi lại, quả nhiên bà đã lành bệnh.

Dân làng hay tin đều kéo đến chúc mừng, và nói cô mau chóng ước thật nhiều vàng bạc, nhưng cô gái đã từ chối, cô ước cho người cha đã thất lạc bao năm của cô được trở lại, quả nhiên tức khắc, một người đàn ông xuất hiện giữa nhà. Đó chính là người đàn ông cô gặp trong rừng sâu. Dân làng thấy bộ dạng vậy thì vô cùng kinh hãi, nhưng cô gái, tuy cũng bất ngờ vì đó là cha mình đã đứng ra giải thích. Người đàn ông kể lại, năm ấy, ông chớm thấy có dấu hiệu bị mắc bệnh phong, vì để vợ con không bị xóm làng hắt hủi, ông đã âm thầm trốn vào trong núi tránh xa mọi người.Tuy vậy mấy năm nay nhờ ăn những thứ thảo mộc trong núi, vô tình ông thấy bệnh mình mỗi lúc một ổn, không còn tiến triển thêm nữa.

Cô gái liên lấy viên ngọc ra ước cho cha được lành lặn như xưa, nhưng đợi một lúc không có gì thay đổi cả. Mọi người lấy làm thất vọng, có vẻ như viên ngọc chỉ ước được đến như vậy. Tuy nhiên đối với cô, việc mẹ khỏi bệnh và cha trở về đã là điều may mắn quá lớn không thể đòi gì thêm. Dân làng cảm động với tấm lòng hiếu thảo của cô gái, cũng bớt kỳ thị người cha và để gia đình họ được chung sống cùng nhau.

Viên ngọc tuy đã hết linh nhưng vẫn là một món đồ quý tuyệt đẹp. Cô đem bán được một món tiền, sửa sang lại nhà và mua mấy con bò, nhờ vậy gia đình mỗi ngày một khấm khá, cả nhà cô chung sống vui vẻ đầm ấm. Lâu lâu, vào buổi tối, con quỷ rừng vẫn thường bí mật xuống chia bánh cho cô ăn vì con cá xấu làm nhiều quá ăn không hết.

  Quảng Ngãi,12/01/2023

Đi tìm ngỗng con

Bên bờ một con sông nọ, những thân lau cao vút phủ một màu xanh ngắt chạy dài hai bên bờ. Ở một góc trong bãi lau ấy, có một con ngỗng trời mẹ với bộ lông trắng muốt đang ấp ủ ba quả trứng yêu dấu của mình chờ đến ngày con nở.

Một buổi sáng nọ, đang thiu thiu nghe tiếng lau lách vi vu thì bỗng nhiên tiếng bước chân truy đuổi dồn dập tới, chưa kịp hiểu chuyện gì xảy ra thì một con lợn rừng to thù lù vô tình chạy ào đến. Chân nó đã bị thương. Nó van xin con ngỗng mẹ hãy giúp mình, nó vừa trúng đạn thợ săn, đám thợ cũng đang chuẩn bị đuổi đến đây. Ngỗng mẹ nghĩ bụng nếu không cứu con lợn rừng thì sợ khi thợ săn xông đến cũng làm hại luôn các con mình. Vậy là khi đám thợ săn đến gần, ngỗng mẹ vụt bay lên đánh lạc hướng. Đám thợ săn ham mồi, liền chạy đuổi theo quyết săn ngỗng mẹ. Ngỗng mẹ bay trước một đoạn, cứ chốc chốc lại xà xuống thấp gần đám thợ săn để dụ họ, từ từ, cả người và ngỗng đã đi một quãng thật xa, lúc ngày ngỗng mẹ mới yên trí bay vút lên cao trở về tổ. Về đến nơi, con lợn rừng hết sức cảm kích ân tình của ngỗng mẹ, hứa sau này có gì cần sẽ hết lòng giúp đỡ.

Thời gian thấm thoát, cả ba quả trứng đều đã nở thành ba chú ngỗng con dễ thương. Hằng ngày ngỗng mẹ dẫn các con xuống sông tập tành cho con bơi lội kiếm ăn. Một hôm, đang buổi trưa, mấy mẹ con thong dong giữa dòng thì một con quạ bay tới. Nó nói nhà quạ chuẩn bị thi hoa hậu, nó muốn xin con ngỗng mẹ vài sợi lông trắng để tô điểm thêm vì bộ lông đen của mình quá đơn giản. Tuy chẳng quen biết gì nhưng ngỗng mẹ vẫn vui vẻ nhổ cho con quạ vài sợi lông thật mềm và mượt. Con quạ vui vẻ dắt lên ngực mình tạo thành một vòng cườm kiều diễm. Mấy ngày sau quả nhiên con quạ đó được lên ngôi hoa hậu. Con quạ còn đến cảm ơn ngỗng mẹ một lượt nữa.

Lại một buổi chiều nọ, mấy mẹ con đang tung tăng tiến về bờ chuẩn bị nghỉ ngơi sau một ngày dài bơi lội, thì thấy trên bờ có một con mèo đang rón rén ngó nghiêng. Ngỗng mẹ sợ con mèo làm hại đàn con liền tức tốc gom các con lại ra dáng cảnh giác. Con mèo thấy vậy liền trấn an và kể lể sự tình. Nó vốn là một con mèo nhà nhưng chẳng may bị chủ bỏ rơi, có chiếc vòng cổ là kỷ vật nó rất quý, hôm nay ra sông uống nước chẳng may rớt xuống dưới đáy, đang ngần ngừ chưa biết làm sao vì mèo vốn rất sợ nước. Ngỗng mẹ nghe tin cũng lấy làm thương cảm, liền ngỏ ý sẽ lặn xuống tìm giúp. Mấy con ngỗng con tuy mới tập tành chưa tạo cũng lăng xăng. Bốn mẹ con ngoi lên lặn xuống một hồi cũng tìm thấy chiếc vòng cổ đem trả cho mèo. Con mèo cảm ơn rối rít.

Hôm ấy cả nhà lại ra sông kiếm ăn như mọi ngày, bỗng nhiên trời kéo lại đen đặc, gió nổi ào ào, biết sắp có giông, ngỗng mẹ bèn cuống cuồng dẫn các con bơi thật mau, ngỗng mẹ dìu ba con lên bờ tìm chỗ trú. Nhưng mưa ập đến rất nhanh, mấy mẹ con ngả nghiêng xiêu vẹo đi vào một vạt lau nọ. Ngỗng mẹ trông lại các con thì thất kinh không biết lạc đâu bé út nhưng đang lúc giông gió chưa thể làm gì được. Một lúc sau giông tan, ngỗng mẹ và hai con đổ xô đi tìm mà đến tận xế chiều không thấy.

Ngỗng mẹ đang sụt sùi thì thấy con lợn rừng bước đến. Như có người giãi bày, ngỗng mẹ liền òa lên than khóc. Con lợn rừng bèn nói sẽ tìm giúp. Vậy là nó liền khụt khịt đánh hơi. Tuy không thạo bằng chó nhưng mũi lợn rừng lúc cấp bách vẫn dùng tạm được. Đánh hơi một hồi, ba mẹ con ngỗng và con lợn theo dấu tiến ra vùng đất trống thì mất dấu. Cả đám đang ngó nghiêng nhìn quanh thì con mèo từ gần đấy bước ra. Ngỗng mẹ liền hỏi thử thì mèo nói, vừa rồi thấy mẫy người cắm trại gần đây, nghe loáng thoáng hình như họ bắt được một con gì đó, giờ họ thu đồ về lại thị trấn thì mang cùng về nuôi.

Không còn nghi gì nữa, biết con mình đã bị bắt đi, ngỗng mẹ rụng rời đau xót. Nhưng cả lợn và mèo đều ra sức động viên an ủi ngỗng mẹ. Vậy là cả đám quyết vào thị trấn tìm cho được ngỗng con.

Vì tình hình cấp bách, lợn rừng bèn bảo cả mèo và hai con ngỗng bám lên lưng mình rồi nhằm hướng về thị trấn tức tốc chạy tới. Ngỗng mẹ thì bay trên cao xem xét gần xa. Một lúc sau đã thấy những căn nhà của con người thấp thoáng hiện ra. Cả đám liền trốn vào góc vườn một ngôi nhà nọ, có vẻ như chủ nhà đã đi vắng nên không có bóng người nào cả, chúng có thể yên tâm chọn đây làm đại bản doanh tạm thời của mình. Mèo nhảy thoắt lên mái nhà, đi lại hỏi han các đồng loại của mình một lúc. Vì trong thị trấn này, mèo nhà mèo hoang đều rất đông và đi lại tự do nên thông tin không đâu nhanh nhạy bằng chúng. Dưới đất 5 cái đầu hướng lên hóng đợi, trên mái nhà một đàn mèo râm ran trao đổi nhưng một lúc sau tất cả đều buồn rầu ủ rũ vì không có tin tức gì khả quan. Bỗng tiếng loa phát thanh vang lên làm cả đám giật mình, thì ra đã đến giờ phát thanh buổi chiều, đó là những thông tin khu phố như thường ngày.

Con quạ nhìn quanh một vòng cau mày khó chịu nhưng rồi bất giác trong đầu nó lóe lên 1 suy nghĩ, cả đám xúm lại bàn bạc nghe chừng rất căng thẳng, xong xuôi rồi y theo kế hoạch mỗi người mỗi việc. Lợn rừng được phân công ở lại trông hai đứa ngỗng nhỏ, còn quạ và ngỗng nhằm hướng đài phát thanh bay đến, đậu trên mái chờ đợi một lúc. Mèo thì chạy ra bãi rác. Chỉ mất vài phút ngồi rình, nó đã tóm được 1 chú chuột nhắt. Con chuột tưởng mình bị xé xác tới nơi thì kêu la ầm ĩ nhưng con mèo không có thời gian đôi co, càng ngoạm chặt con chuột trong miệng rồi chạy thoăn thoắt đến đài phát thanh tụ hội cùng quạ và ngỗng đang đợi.

Lúc này trong phòng phát thanh, một cô gái đang đọc tin say sưa không để ý. Con quạ với thân hình nhỏ nhắn, luồn lách qua lỗ thông khí chui vào phòng rồi đến bên cửa sổ, dùng chiếc mỏ khéo léo của mình cạy mở chốt ra, từ từ từng chút một, ướm chừng đã đủ để cho ngỗng và mèo chui lọt, nó mới dừng lại. Mèo bèn nhảy thoắt vào thả con chuột ngay trên bàn. Cô gái phải mất vài giây mới kịp nhận ra thứ gì trước mắt mình, cô hốt hoảng la hét rồi mở cửa chạy ra ngoài. Ngỗng mẹ nhân lúc ấy liền lao vào nói thật to vào trong micro. Cả khu vực con người chỉ nghe thấy tiếng “khà khà, khạc khạc” một hồi trên loa phát thanh, nhưng đối với loài vật, một thông điệp rõ ràng đã được phát ra, đó là những lời tha thiết của người mẹ mong tìm giúp đứa con thơ bé bỏng. Ngỗng mẹ dặn dò con nếu nghe được tin này, đừng sợ hãi, nửa đêm nay khi phố phường chìm vào yên ắng, hãy kêu thật to để ngỗng mẹ hoặc mọi người có thể nhận biết vị trí và đến cứu.

Vừa nói dứt lời đã nghe những bước chân người dồn dập ngoài cửa, cả lũ ù té chạy thoát thân ra khỏi cửa sổ, rồi về lại góc vườn nơi lợn rừng và hai bé ngỗng đang đợi. Ngỗng mẹ thầm khẩn cầu một cơ may nào đó, có con vật nào nghe được tin và trông thấy con mình sẽ truyền tin giúp hoặc nếu như ngỗng con bị nhốt một nơi kín khuất nào đó, nghe được tin ấy thì nửa đêm nay cũng biết để cùng phối hợp.

Thời gian trôi đi thật nhanh, cả khu phố đã chìm vào màn đêm, những âm thanh ồn ào của cuộc sống ban ngày tắt dần. Cả đám tỏa ra, con đi dưới đất, con leo trên tường và mái nhà, con bay là là trên trời, tất cả cùng căng tai nghe xem có tiếng kêu của ngỗng con hay không. May mắn thay một lúc sau ngỗng mẹ đã nghe thấy tiếng con mình ở một ngôi nhà gần ngã tư. Ngỗng mẹ định xà xuống thì phải hốt hoảng bay lên vì nhà ấy có một con chó to lù lù nhào lên sủa inh ỏi. Vậy là cả hội lại ngồi túm lại một góc gần đó bàn bạc.

Hơn ai hết mèo hiểu giống chó thường rất trung thành với chủ và kiên quyết không để ai vào lãnh thổ của nó nên không thể cầu xin thương lượng gì được. Chủ cũ của mèo sau khi dọn nhà bỏ nó lại, vừa khi chủ mới đến cũng nuôi một con chó, vì vậy mà ngay muốn về thăm nhà cũ của mình mèo cũng không làm được.

Một hồi sau khi bàn bạc xong xuôi. Lợn rừng bèn đi lại giả bộ thong dong lượn lờ trước cổng nhà ấy. Đúng như dự đoán, con chó thấy lợn rừng ngúng nguẩy đi lại trước nhà thì sấn sổ ra đe dọa nhưng còn cách một lớp cổng khiến nó không làm gì được. Con quạ đã tháo hết những cộng lông dắt ở cổ của mình mà nó xin ngỗng mẹ dịp trước, giờ nó chỉ còn một màu đen tuyền dễ dàng hòa vào màn đêm. Nhân lúc con chó đang lồng lộn ngoài cửa, quạ lén trui vào nhà từ vườn sau, vào lùng sục một hồi. Cuối cùng nó cũng thấy con ngỗng con ở một góc, con ngỗng con thấy cô quạ thì mừng rối rít. Quạ bèn làm hiệu bảo nó im lặng lại, không cần kêu nữa. Rồi vẫn bằng chiếc mỏ khéo léo của mình, nó mở then lồng dẫn nó ra một khoảng trống quang đãng của khu vườn.

Vừa khi quạ nhẹ nhàng bay vút lên thì ngỗng mẹ cũng từ mái nhà bên cạnh bay sà xuống, nhưng ngỗng mẹ vốn to lớn nên tiếng bay phạch phạch ồn ào, con chó từ cổng trước biết mình mắc lừa đánh lạc hướng bèn xoay người chạy vội ra vườn sau. Ngỗng con vừa kịp ngồi vững thì hai mẹ con kịp bay vút lên ngay trước khi con chó phi người chồm tới. Ngỗng mẹ chở con bay một mạch ra đường gần đó mới đáp xuống, một lúc sau cả đám cũng thu về đến nơi, cùng reo hò thích thú vì cuối cùng cũng đã thành công. Chúng đón thêm mấy hai bé ngỗng còn lại đang ngủ say sưa ở ngôi nhà chúng tạm trú, rồi cùng nhau quay trở lại bãi lau phía bờ sông trước khi trời sáng.

 Quảng Ngãi 13/01/2023

Con chim chào mào trắng

Có một người tiều phu nọ sống cùng mẹ già trong một túp lều tranh ở bìa một khu rừng, ngoài chặt củi đốt than, mỗi mùa anh còn xoay qua đào măng, hái nấm, nhổ các thứ thảo mộc dược liệu rồi bẫy những loài thú nhỏ, bẫy chim, gà rừng để kiếm sống. Hai mẹ con cũng có chút tiền dùng dắng qua ngày.

Một ngày nọ bà mẹ nói với anh rằng tuy hai mẹ con cuộc sống khó khăn nhưng anh đừng đi bẫy các giống vật nữa tội nghiệp chúng. Anh tiều phu cũng biết mẹ nói phải nhưng nhờ bẫy chim thú mà mới có ít nhiều thu nhập chứ chỉ riêng trông vào cỏ cây thì không đủ sống. Vậy là anh nói vu vơ với mẹ, nếu như một ngày nào đó, thấy một con chim chào mào màu trắng thì anh sẽ thôi không bẫy chim thú nữa. Bà mẹ lấy làm buồn vì bà biết chim chào mào con nào chẳng đen với xám, nhưng âu cũng vì con phải vất vả mưu sinh lo liệu cho hai mẹ con nên cũng không còn cách nào khác.

Xong câu chuyện, anh lại vào rừng kiếm củi. Đi một quãng xa, anh ngồi nghỉ bên bờ suối uống ngụm nước thì bỗng nhiên trên đầu nghe thấy tiếng chim chóc bám đuổi đánh nhau xôn xao. Ngửng mặt trông lên anh ngạc nhiên há cả miệng. Đó là một con chim chào mào trắng đang bị con chim cắt săn đuổi. Con chim chào mào có bộ lông trắng toát. Màu lông nổi bật như vậy thì nó không trốn vào đâu được, nó hẳn sẽ bị săn đuổi đến cùng rồi chết trong móng vuốt của con chim cắt mất thôi- anh nghĩ bụng. Quả nhiên chẳng mấy chốc, con chim chào mào bị đánh ngã nhào xuống đất, thấy hiếu kỳ vì con chim lạ, anh bèn đến nhặt ngay nó lên rồi đuổi con chim cắt đi khi nó vừa xà xuống định quắp lấy. Chim cắt trông vẻ cay cú vì mất con mồi, nó chao lượn mấy vòng trên vòm những tán lá rồi mới bay đi mất.

Anh tiều phu khẽ thở dài vì không ngờ lời mới nói với mẹ buổi sáng xong giờ đã thành thật, thế là nhặt xong bó củi đủ nặng lưng, anh đi về thẳng nhà, mang theo con chim chào mào về cùng. Nó đã bị thương khá nặng, đặt xuống đất cũng đi ngả nghiêng siêu vẹo chứ không nói gì là bay đi. Bà mẹ thấy con chim lấy làm lạ lùng, quả nhiên trời Phật cũng an bài như vậy. Bà chăm chút cho con chim nhỏ chục ngày nó mới lại được sức, lớp lông tả tơi vì bị thương cũng hồi phục lại mượt mà gọn gàng. Nó nhảy thoăn thoát rồi hót líu lo quanh nhà, đã khỏi hẳn, bay lại được bình thường nhưng nó vẫn không đi đâu, chỉ quanh quẩn quấn quýt lấy bà cụ và anh tiều phu.

Một buổi sáng nọ, anh tiều phu lại vào rừng thì con chim tỏ ra hăng hái bay trước dẫn đường, rồi cứ đi một đoạn lại đậu chờ anh tiều phu. Thấy kỳ lạ, anh tiều phu cũng đi theo nó một quãng đường xa, bất ngờ anh thấy một cây nhân sâm mọc lách trong kẽ đá dưới tán cây, anh vui mừng còn hơn bắt được vàng, liền lập tức hí hoáy đào bới, đến tận buổi chiều mới xong, tuy vất vả nhưng cây sâm rất được giá nên hai mẹ con cũng được một món. Kế từ đó, lâu lâu con chim chào mào trắng lại dẫn anh đi đào những cây dược liệu quý trong rừng, hai mẹ con sống cũng được thoải mái. Anh thường nhìn thấy con chim bay lên đậu trên cây xoài bên hông nhà hót líu lo cùng những con chim rừng, có lẽ là chúng hỏi han trao đổi thông tin với nhau. Vậy là hàng ngày anh đều rắc thóc cho chúng ăn.

Một bữa nọ, từ trên rừng về, không thấy mẹ ngồi ngoài hiên như thường lệ, anh chột rạ chạy vào nhà xem thì thấy bà mẹ nằm sõng soài trên nền nhà bếp, mặt tím tái bất tỉnh. Anh cuống cuồng chưa biết làm sao thì con chim nhảy nhót rối rít như ra hiệu rồi quắp vào áo anh kéo đi. Anh tiều phu như hiểu ý con chim muốn mách bảo gì liền chạy theo nó, một quãng thấy nó dừng lại trên một bụi cây, anh đoán nó muốn chỉ thuốc cứu mẹ, liền nhổ một ít về tức tốc sắc cho mẹ uống. Quả nhiên một lát bà mẹ hồi tình. Anh hỏi han mẹ sự tình nhưng bà mẹ cũng không hề hay biết, chỉ nhớ rằng buổi sáng đang nấu cơm chờ anh về thì có nếm thử một muỗng canh, vừa xong thì thấy người nôn nao xây xẩm, một lát lịm đi không biết gì. Anh tiều phu liền chạy xuống mở nồi canh ra, nhìn thật kỹ mới thấy mấy chiếc lá ngón lẩn khuất trong những lá rau, còn đang nghĩ ngợi thì bỗng anh chột dạ. Chim cắt cũng là giống mưu mô lại thù dai, có lẽ nào nó lén quắp mấy chiếc lá ngón nhân lúc mẹ anh không để ý thì thả vào, hôm bữa anh có thấy nó lượn lờ gần nhà mình, vốn chỉ tưởng đó là một con cắt khác, không ngờ nó lại là con bị anh đánh đuổi để cứu chào mào hôm nọ. Từ đấy anh dặn dò mẹ phải chú ý cẩn thận hơn.

Buổi chiều hôm ấy, quan tri phủ vùng ấy nổi hứng đi săn bắn, liền cùng tùy tùng ruổi ngựa vào rừng. Nhưng cả ngày trời không săn được con nào, tri phủ đã thấy bực tức toan về thì bỗng nhiên thấy một con thỏ lấp ló trong bụi cây, hắn liền dương cung bắn một mũi, trúng ngay nó. Đang hớn hở chạy tới định nhặt thì con chim cắt lao vụt qua quắp lấy. Tri phủ vô cùng tức giận vì con mồi bị cướp ngang liền quyết đuổi theo, chạy mãi một quãng xa thì thấy nó xà xuống nhà anh tiều phu thả con thỏ xuống. Tri phủ liền xốc ngựa chạy mau tới. Từ xa xa còn nghe tiếng hót líu lo rất hay vọng ra từ căn nhà.

Quan quân ập tới, tri phủ cưỡi cả ngựa vào sân thấy con thỏ của mình đang nằm một góc, lớn tiếng quát tháo. Anh tiều phu và mẹ thấy đông người ồn ào liền chạy ra thưa bẩm. Thấy con chim chào mào màu lông trắng muốt, tên quan đã lấy làm lạ lùng thích thú, lại thấy nó quấn quýt nhảy nhót trên vai anh tiều phu, hắn càng chăc mẩm anh biết huấn luyện giống chim, liền lớn tiếng quát tháo, một mực đổ cho anh đã dạy con chim cắt trộm cướp đồ đạc, ngay đến con mồi của quan cũng dám động đến.

Anh nông dân giờ mới rõ sự tình thì nhăn nhó kêu oan, bà mẹ cũng quỳ sụp xuống vái lạy thanh minh cho con. Nhưng tri phủ vẫn lớn tiếng quát nạt, rồi ông quắc mắt đòi anh tiều phu phải đền cho mình con chim chào mào thì sẽ tha, bằng không thì sẽ trị tội. Hai mẹ con cùng quý mến con chim nên ngần ngừ chưa biết sao thì tri phủ đã sốt ruột sai lính đánh hai mẹ con tới tấp. Anh tiều phu thấy mẹ bị đánh đạp như vậy thì không còn cách nào đành xin tha, bắt lấy con chim đưa cho tri phủ. Tên quan gian tham được con chim hớn hở ra về.

Còn lại hai mẹ con, đau đớn vì đòn roi thì ít mà buồn rầu vì mất chú chim quý thì nhiều, lại lo lắng từ nay không còn nó chỉ chỗ hái thảo dược, cuộc sống đành tự mình xoay xở mưu sinh lại quay lại những ngày cơ cực như xưa. Anh càng căm tức con chim cắt đã mưu mô giá họa cho anh như vậy.

Viên tri phủ được con chim quý, mang về phủ ai ai cũng trầm trồ thích thú, cả đời họ chưa từng thấy con chim chào mào có màu lông lạ như vậy. Sợ nó bay mắt, hắn bèn làm một chiếc lồng son thật đẹp nhốt nó vào, nhưng con chim bị giam hãm cứ buồn rười rượi, chằng thiết ăn uống hay ca hót gì nữa. Viên tri phủ thấy thế không được vui, bữa ấy, hắn đang định cho chim ăn thì có tên đầy tớ hốt hoảng chạy vào thưa chuyện người ta kháo nhau trên phố rằng chim chào mào trắng là điềm gở tang tóc, ai nuôi trong nhà thì sẽ có người chết. Tên tri phủ nghe tin lấy làm chột dạ nhưng còn tiếc con chim chưa biết làm gì. Ngẫm ngợi một lúc, hắn nghĩ không nuôi được thì thà giết đi chứ không thả ra, nói đoạn hắn liền quẳng cả lồng cả chim xuống ao cá. Con chim giãy giụa một hồi rồi nằm im, người rũ ra lềnh bềnh, lông sũng nước. Tên tri phủ liền vứt con chim lên bờ tường, định cho lũ mèo đến xâu xé.

Vừa khi tên tri phủ quay người đi vào, một bàn tay từ ngoài tường khẽ với lấy con chim đưa nó ra, đó chính là anh tiều phu, anh xót xa ân hận, chính anh tung tin đồn về con chim ở chợ những mong truyền đến tai tên tri phủ, hắn sẽ lo sợ mà thả đi. Từ sáng anh đã đứng ngoài này để nghe ngóng động tĩnh, không ngờ hắn lại độc ác đến độ giết chết chứ không thả như vậy. Nay chỉ đón được xác con chim tội nghiệp, anh tiều phu ôm vào ngực khóc nức nở. Bỗng nhiên anh thấy nó khẽ động đậy, thì ra nó chưa chết hẳn, anh vui sướng bèn giấu con chim vào tay áo chạy một mạch về nhà.

Qua mấy ngày con chim lại hồi tình, vui vẻ quấn quýt như xưa. Nhưng anh tiều phu còn nghĩ bụng, con chim cắt nó thù hằn anh như vậy, không xử được nó thì còn sợ còn chưa yên. Chỉ có điều đó là giống chim tinh khôn, muốn lừa được nó chắc không có cách nào. Bỗng trong đầu anh lóe lên một ý.

Anh tiều phu lại ra trợ tung tin đồn rằng hễ ai ăn được tim chim cắt thì sức khỏe sẽ tráng kiện, trẻ mãi không già, bệnh tật gì cũng thuyên giảm. Tin đồn vừa lan ra, cả vùng cùng thi nhau săn chim cắt, không những là dân chúng bình thường, cả người người lắm tiền nhiều của cũng bỏ tiền ra mua. Tuy chim cắt tinh ranh và bay nhanh nhưng người săn quá đông, cũng có vài ba con bị bỏ mạng. Lũ chim cắt bị dân trong vùng săn đuổi hốt hoảng bỏ xứ ấy mà đi không dám bén mảng đến nữa. Tên tri phủ gian tham cũng vì tin đồn không những bỏ tiền ra mua lại của đám thợ săn, mà còn tự mình tính đi bắn. Bữa ấy, trong luc đi lăn, vì quá ham rượt đuổi không để ý, hắn bị ngã ngựa gãy cả chân, một thời gian sau dù lành bệnh nhưng vẫn phải đi khập khiễng.

Quảng Ngãi, 18/01/2023