Learn a language? Why? Which? How? Học một ngôn ngữ? tại sao? Ngôn ngữ nào? Như thế nào?

Learn a language? Why? Which? How?

Học một ngôn ngữ? tại sao? Ngôn ngữ nào? Như thế nào?

Why learn a language?

Sao lại học một ngôn ngữ?

Travel

Đi du lịch
Even a little knowledge of the language can make a difference in attitude when you meet people from other countries. Speaking another language helps to break down barriers.

Dù chỉ chút ít hiểu biết về ngôn ngữ cũng có thể khiến cho bạn có thái độ khác đi khi bạn gặp con người từ các đất nước khác. Việc nói được một ngôn ngữ khác giúp phá tan những rào cản.

Work and business

Công việc và kinh doanh
It can help you give an added advantage in your career if you work for an international firm or a company with international customers or contacts.

Học một ngôn ngữ có thể giúp bạn có thêm một ưu thế trong sự nghiệp nếu như bạn làm việc cho một hãng quốc tế hoặc một công ty có các khách hàng và các liên hệ quốc tế.

Music, film, arts and culture

Âm nhạc, phim ảnh, nghệ thuật và văn hóa
If you like literature, films or music from other countries, learning the language will help your appreciation and understanding.

Nếu bạn yêu thích văn học, phim ảnh hay âm nhạc từ các đất nước khác, học ngôn ngữ sẽ giúp bạn cảm thụ và thông hiểu.

For a challenge

Coi việc học ngôn ngữ như một thử thách
You can learn a language in short, bite-sized sessions and you'll enjoy a sense of satisfaction from achieving short-term goals, such as learning how to say hello, introducing yourself or numbers 1-10.

Bạn có thể học một ngôn ngữ trong các buổi học ngắn, nhỏ và bạn sẽ thích thú với cảm giác hài lòng khi đạt được các mục đích ngắn hạn ví dụ như học chào hỏi, giới thiệu bản thân hoặc các số đếm từ 1 đến 10.

Which language to learn? Which is the easiest/hardest?

Học ngôn ngữ nào? Ngôn ngữ nào dễ, khó nhất?

In general, the more similar a language is to your own in terms of sounds, grammar or vocabulary, the easier you’ll find it to learn.

Different languages pose different challenges for each individual.

For example, you may find vocabulary easier to learn in one language but its pronunciation harder. With another language you may find the opposite.

Have a taster of the 20 languages most widely spoken in the world to help you decide

Nhìn chung, một ngôn ngữ càng tương đông với ngôn ngữ của bạn về ngữ âm, ngữ pháp và từ vựng thì bạn càng cảm thấy dễ học. Các ngôn ngữ khác nhau sẽ gây ra những thách thức khác nhau cho mỗi người. Chẳng hạn, có thể bạn thấy với một ngôn ngữ này từ vựng dễ học nhưng phát âm lại khó hơn, với một ngôn ngữ khác lại ngược lại. Việc thử học 20 ngôn ngữ được nói rộng rãi nhất trên thế giới sẽ giúp bạn quyết định

How to learn a language

Học một ngôn ngữ như thế nào

There's no single universal foolproof method to learn a language. Try different ones and use the one that works for you, or a combination.

Không có một phương pháp chung và rõ ràng nào để học một ngôn ngữ. Hãy thử các phương pháp khác nhau và sử dụng phương pháp hiệu quả với bạn hoặc là kết hợp chúng lại.

Little and often is best. Ten minutes every day tends to be more effective and manageable than a longer session once a week.

Học ít và thường xuyên là tốt nhất. Mười phút mỗi ngày có vẻ hiệu quả và dễ xử lí hơn là mỗi tuần một buổi học dài hơn.

Mistakes are part of the learning process. Have a go and you'll learn much more quickly: most native speakers will already appreciate you making an effort.

Mắc lỗi là một phần của quá trình học tập. Hãy thử và bạn sẽ học nhanh hơn nhiều. Hầu hết những người bản ngữ sẽ đánh giá cao việc bạn nỗ lực.

Listen to language learning CDs or podcasts during idle times, such as when travelling to work.

Nghe các đĩa CD hoặc các audio, video trên mạng trong thời gian nhàn rỗi chẳng hạn trên đường đi làm.

Watch TV and video online in the language you're learning. You may not understand much of it but it will help you get used to how the language sounds and, with the help of the visuals, you'll pick up odd words and phrases.

Xem TV và video trực tuyến bằng thứ tiếng mà bạn đang học. Bạn có thể không hiểu được nhiều nhưng nó sẽ giúp bạn làm quen xem ngôn ngữ ấy nghe như thế nào và khi xem hình, bạn có thể học được một vài từ và cụm từ lặt vặt.

Write words on post-it notes and stick them around the house.

Viết các từ lên các tờ giấy nhớ và dán chúng xung quanh nhà.

Say phone numbers out loud, make shopping and other lists or memorise orders in a bar or restaurant.

Nói to các số điện thoại, lập danh sách mua sắm và các danh sách khác hay là danh sách những thứ khách yêu cầu trong quán bar hoặc nhà hàng.

Repeat activities to consolidate what you've learnt.

Lặp lại các hoạt động để củng cố những gì bạn vừa học.

Visit to a place where you can use the language you're learning - if anything, it will keep you motivated.

Thăm thú một nơi mà bạn có thể sử dụng ngôn ngữ bạn đang học – điều ấy sẽ giúp bạn giữ được niềm ham thích học tập.

Find a learning partner.

Tìm một người học cùng.

Go back every now and again to something you did early on. You may be surprised at how much you've learnt.

Xem lại những gì bạn đã học trước đó. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên về những gì mà bạn đã học được.

Hanoi 4/11/14

Viết nhật kí, tại sao không?

Viết nhật kí, tại sao không?

Tôi biết, rất nhiều người có thói quen ghi nhật kí. Nói là nhật kí nhưng không hẳn phải là ghi chép mỗi ngày. Đa số khi viết nhật kí đều viết thật vì nếu ghi chép láo lếu thì đã không thể gọi là nhật kí, có người chỉ ghi chép phần nào chứ không ghi tất cả cũng vì một vài lí do.

Ghi nhật kí có nhiều các thú vị. Có người ghi nhật kí như một cách lưu giữ lại những sự kiện đã xảy ra mỗi ngày, thể hiện tình cảm thái độ của họ và nhiều người còn coi nhật kí như một người bạn thật sự, cảm thông sẻ chia,  khi thời gian qua đi, mọi thứ trở thành lịch sử, cuốn nhật kí gợi nhắc lại những gì đã xảy ra cũng là một điều thú vị.

Nhiều người ngại viết nhật kí vì ngại tốn thời gian, cũng có nhười viết lách không giỏi, thấy những gì mình viết ra cứ lủng cà lủng củng chẳng ra sao nên ngại không viết những nhiều người lại ngại có thể có ai đó đọc trộm nhật kí và những bí mật giấu giếm có thể bị bại lộ, cuốn nhật kí có thể sẽ trở thành bằng chứng chống lại họ.

Nhật kí, đối với những người khác, tức là ngoài chính người viết chúng ra cũng có những giá trị nhất định, tất nhiên là khi nó được chia sẻ cho mọi người. Chẳng hạn thời xưa, nhiều người chỉ đơn giản ghi chép những điều tản mạn hằng ngày mà sau này, đó lại là những tài liệu quý giá đối với hậu thế, cung cấp nhiều thông tin quý báu về một thời kì lịch sử ấy; hay lại như cuốn “Nhật kí trong tù” của Hồ chủ tịch, ban đầu người chỉ đơn giản muốn “ngày dài ngâm ngợi cho khuây, vừa làm vừa nghĩ đến ngày tự do” nhưng chính sau này lại trở thành một tác phẩm có giá trị.

Nói đến nhật kí thì thường mọi nhười chỉ hình dung ra loại nhật kí thông thường, tuy nhiên thực ra còn rất nhiều loại nhật kí đặc biệt khác. Chẳng hạn nhật kí chung của hai hay nhiều người, nhật kí vào một giai đoạn, một địa điểm nhất định như nhật kí làm mẹ…

Một thể loại văn chương rất gần gũi với nhật kí đó là thể loại kí, vẫn là những ghi chép nhưng tất nhiên nó đã được đẽo gọt nhất định cho phù hợp với tinh thần văn chương.

HN, 19/10/14

Những nơi từng đến

Những nơi từng đến

Gần đây, mạng xã hội có xuất hiện trào lưu sinh con thuân tự nhiên, bà mẹ sẽ sinh em bé tại nhà mà không đến bệnh viện hay cần những hỗ trợ y khoa khác. Giới y học đã có nhiều động thái phản ứng, không khuyến khích trào lưu này vì nó hết sức nguy hại đối với sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Nhưng tôi bỗng cảm thấy mình thật đặc biệt, vì tôi đẻ rơi. Mẹ tôi chở dạ, bố đưa mẹ đi sinh bằng thuyền nhưng chưa kịp đến bệnh viện thì tôi đã bị đẻ rơi trên thuyền. Sau này xem trên mạng, thấy người có nốt ruồi ở chân phải bôn ba nhiều, tự nhiên tôi có dự cảm vì chân cũng có nốt ruồi, tuy nhỏ và mờ.

Những ngày xưa xem tivi

      Thời còn bé, truyền hình chưa được phổ biến và phát triển như bây giờ, ngay việc có một chiếc TV để xem đã là cả vấn đề rồi. Tôi nhớ, lần đầu gia đình mua được TV màu là cách đây khoảng 16-17 năm, có giá đến tận 3 triệu, lúc đó, cái Tv ấy là cả một gia tài, cũng khá bền, gia đình tôi dùng được đến tận mười mây năm, sau này cũng hỏng lên hỏng xuống vài lần nhưng gia đình vẫn cố đi sửa, không hiểu ngày ấy, công nghệ như thế nào nhưng mỗi mùa nồm ẩm, bật tivi lên thường nghe những tiếng nổ rắc rắc, lép bép, cũng thót tim, chỉ sợ hỏng thì không còn gì để xem.
     
      Thời ấy, xung quanh nhà tôi chỉ lác đác vài gia đình có tivi, nhiều đứa khác còn phải qua xem nhờ. Nghe anh chị tôi kẻ, trước đó vài năm nữa, tivi còn hiếm hơn, người ta còn bán vé xem tivi hoặc là phải dùng vật gì đó đổi mới được vào xem.

      Chính vì truyền hình không mấy phát triển, số kênh còn ít và số giờ phát sóng cũng còn hạn chế, tôi nhớ khi mình học lớp 8, kênh VTV3 là kênh đầu tiên phát sóng thông đêm. Tv bắt ăng ten thường chỉ bắt được chục kênh, gồm kênh quốc gia, kênh địa phương mình và các tỉnh lân cận. Tôi có thói quen bật TV lên, lại bật thử hết một lượt, thấy có gì hay mới quay lại xem. Nghĩ bây giờ hàng chục, hàng trăm kênh, bật hết một lượt cũng hết cả ngày rồi.

   Thời ấy có thú vui là xem phim truyền hình, nhớ nhất là khung phim buổi trưa, có khi đi học về vừa ăn cơm, vừa xem, thấy sướng lắm. Có lẽ, trong điều kiện khó khăn, người ta dễ có được cảm giác hạnh phúc, chẳng nói gì xem phim, mà cái ăn, cái mặc cũng vậy.

    Xem phim chủ yếu chỉ có một nguồn duy nhất là qua tivi, chủ yếu tivi phát phim truyền hình, chỉ những dịp đặc biệt mới phát phim điện ảnh, nhớ nhất là phim cuối tuần trên kênh vtv1. Thời ấy, phần nhiều là phim Trung Quốc, sau này lại thịnh phim Hàn. Kể ra một vài cái tên cũng khó vì nhiều phim xem lâu quá rồi, chỉ nhớ mang máng chi tiết chứ không nhớ rõ được, nhưng nhiều khi bất chợt nghe lại những giai điệu nhạc hay những hình ảnh xưa cũ ấy thì như cả tuổi thơ sống dậy, xúc động vô cùng.

      Lại nói, sau này bản thân tôi học tiếng Trung, nhiều người thường khen tôi có giọng tiếng Trung khá chuẩn, tôi có lúc lại vu vơ nghĩ, liệu có phải thủa bé xem nhiều phim tàu, tai đã nghe nhạy nên tự dưng ngấm vào người, có ích cho việc học tiếng Trung sau này hay không.

      Nhắc lại việc xem phim ngày xưa, tôi cứ bồi hồi nhớ lại bao nhiêu kỷ niệm thời thơ ấu, chỉ đơn giản là những mảnh ký ức vụn vặn không đầu không cuối mà thôi nhưng tôi nhớ quá, và chắc còn nhớ mãi nữa.

Why Study Chinese? 为什么学习中文？ Tại sao học tiếng Trung Quốc?

Xin tiếp tục giới thiệu một bản dịch bài báo mà giai đoạn mới mua máy tính, tôi kết hợp luyện tập dịch và đánh máy.

Tại sao học tiếng Trung Quốc

What you might already know

Những gì có thể bạn đã biết.

1.     China is one of the world’s oldest and richest continuous cultures, over 5000 years old.

Trung Quốc là một trong những quốc gia có nền văn hóa cổ xưa và phong phú liên tục nhất, hơn 5000 năm.

2.     China is the most populous nation in the world, with 1.28 billion people.

Trung Quốc là quốc gia đông dân nhất trên thế giới với 1.28 tỉ người.

3.     One fifth of the planet speaks Chinese. Mandarin Chinese is the mother tongue of over 873 million people, making it the most widely spoken first language in the world.

Một phần năm số người trên hành tinh nói tiếng Trung Quốc. Tiếng phổ thông Trung Quốc (Quan Thoại) là tiếng mẹ đẻ của 873 triệu người, điều này khiến cho nó trở thành tiếng mẹ đẻ được nói rộng rãi nhất trên thế giới.

4.     In addition to the People’s Republic of China and Taiwan, Mandarin Chinese is also spoken in the important and influential Chinese communities of Indonesia, Thailand, Malaysia, Singapore, Brunei, the Philippines, and Mongolia.

Ngoài Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Đài Loan, tiếng phổ thông Trung Quốc cũng được nói ở các cộng đồng Hoa ngữ quan trọng và có sức ảnh hưởng ở Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Brunei, Philippines và Mông Cổ.

5.     China is the second largest economy in the world.

Trung Quốc là nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới.

6.     China is one of largest trading partners of the United States.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kì.

7.     Many US companies do business in China and have long-term investments there.

Nhiều coonh ty làm kinh doanh ở trung Quốc và có các đầu tư dài hạn ở đó.

Things to consider

Những thứ để xem xét

The study of the Chinese language opens the way to different important fields such as Chinese politics, economy, history or archaeology. But to study Chinese finally means to study a culture, a people. At the heart of Chinese civilization is its rich heritage of novels, short stories, poetry, drama, and, more recently, film. They reflect the values, the struggles, the sensibility, the joys and the sorrows of this great people and often offer insights even into the most intimate feelings of people in the past or into high-level Beijing politics at the present that cannot be found anywhere else. These works help you understand what is behind the language, what makes it powerful, and how it actually functions in Chinese society. To be at ease and effective in a Chinese environment learning the language is half the battle, but knowing about the culture behind the language is the other.

Việc học tiếng Trung mở ra con đường tới những lĩnh vực khác nhau chẳng hạn chính trị, kinh tế, lịch sử và khảo cổ. Nhưng học tiếng Trung Cuối cùng có nghĩa là học văn hóa và con người. Trung tâm của nền văn minh Trung Hoa là di sản phong phú của nó về tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, kịch, và gần đây hơn nữa là phim ảnh. Chúng phản ánh giá những giá trị, những cuộc đấu tranh, sự cảm nhận, niếm vui và nỗi buồn của dân tộc vĩ đại này và thường cho ta thấy những góc nhìn bên trong ngay cả những cảm nhận thâm sâu của con người trong lịch sử hay là hay là vào nền chính trị cao cấp của Bắc Kinh ở hiện tại, những điều ấy không thể được tìm thấy ở đâu nữa. Những tác phẩm ấy giúp bạn hiểu những gì đằng sau ngôn ngữ, điều gì khiến cho nó có sức mạnh, và những chức năng thực sự của nó trong xã hội Trung Quốc. Để có thể thoải mái và hiệu quả trong một môi trường tiếng Trung thòi việc học ngôn ngữ là một nửa của trận chiến,  nhưng hiểu biết về văn hóa đàng sau ngôn ngữ là một nửa trận chiến còn lại.

Some surprising facts

Một số thực tế đáng ngạc nhiên

Chinese has a relatively uncomplicated grammar. Unlike French, German or English, Chinese has no verb conjugation (no need to memorize verb tenses!) and no noun declension (e.g., gender and number distinctions). For example, while someone learning English has to learn different verb forms like “see/saw/seen,” all you need to do in Chinese is just to remember one word: kan. While in English you have to distinguish between “cat” and “cats,” in Chinese there is only one form: mao. (Chinese conveys these distinctions of tense and number in other ways, of course.)

Tiếng trung có ngữ pháp tương đối không phức tạp. Không giống như tiếng Pháp, Đức, hay Anh, tiếng Trung không có sự chia động từ (không cần phải nhớ thì của động từ) và không có sự biến đổi hình thái của động từ ( ví dụ sự phân biệt giống và số). Chẳng hạn, trong khi một ai đó học tiếng Anh phải học các dạng động từ khác nhau như “see/saw/seen”,  tất cả những gì bạn phải làm trong tiếng Trung là nhớ một từ: kan. Trong tiếng Anh, bạn phải phân biệt giữa “cat” và “cats”, trong tiếng Trung, chỉ có một dạn duy nhất: mao. (Tất nhiên, tiếng Trung truyền đạt những sự khác biệt về thì và số theo những cách khác. )

The basic word order of Chinese is subject — verb — object, exactly as in English. A large number of the key terms of Mandarin Chinese (such as the terms for state, health, science, party, inflation, and even literature) have been formed as translations of English concepts. You are entering a different culture, but the content of many of the modern key concepts is familiar.

Trật tự từ cơ bản của tiếng Trung là chủ ngữ — động từ — tân ngữ, chings xá như tiếng Anh. Một số lượng lớn các từ quan trọng của tiếng phổ thông Trung Quốc (chẳng hạn các từ chỉ trạng thái, sức khỏe, khoa học, đảng phái, sự lạng phát và thậm chí cả văn chương) được thành lập như là khi dịc từ các khái niệm tiếng Anh ra. Bạn đang thâm nhập một nền văn hóa khác nhưng nội dung của nhiều khái niệm mấu chốt thì tương đồng.

Remember these two facts:

Hãy nhớ hai thực tế này:

1.     Currently Mandarin Chinese is spoken by over 1 billion people around the world, about one fifth of the global population;

Tiếng phổ thông Trung Hoa hiện đại được nói bởi hơn một triệu người trên khắp thế giới, khoảng một phần năm dân số toàn cầu;

2.     Each year more and more students around the world whose mother tongue is not Mandarin are studying it with enthusiasm and success. If they all can learn it, so can you!

Hằng năm, ngày càng nhiều người học trên khắp thế giới có tiếng mẹ đẻ không phải tiếng Quan Thoại đang học nó với niềm say mê và sự thành công.Nếu họ có thể thì bạn cũng có thể!

The study of Chinese literature and culture will help you bridge the cultural gap, better understand your Chinese counterparts, and create a platform of knowledge and understanding with them that is crucial for effective communication.

Việc học văn học và văn hóa Trung Quốc sẽ giúp bạn nối liền khoảng cách văn hóa, có hiểu biết tốt hơn về suwhj đối chiếu tiếng Trung của bạn, và tạo ra một trạm tri thức và hiểu biết với chúng là điều rất quan trọng cho việc giao tiếp hiệu quả.

Chinese is important for your career!

Tiếng Trung quan trọng cho sự nghiệp của bạn!

1.     International businesses prefer to hire people who speak more than one language. China has become a huge market, and business leaders are looking for people who can speak Chinese and operate successfully in a Chinese cultural context.

Thương mại quốc tế thích thuê những người có thể nói hơn một thứ tiếng. Trung Quốc đã trở thành một thị trường lớn, và các nhà lãnh đạo king doanh đang tìm kiếm những người có thể nói tiếng Trung và hoạt động thành công trong một môi trường văn hóa Trung Quốc.

2.     Knowing Chinese may give you an edge when competing for an important position.

Biết tiếng Trung Quốc có thể cho bạn một lợi thế khi cạn tranh vào một vị trí quan trọng.

3.     China will play a major role in world affairs in the future. As China now has opened up to the West, there are opportunities for employment in all areas.

Trung Quốc sẽ đóng một vai trò quan trọng trong các vấn đề quốc tế trong tương lai. Vì Trung Quốc giờ đây dã mở cửa với phương Tây, có nhiều cơ hội lao động trong tất cả các khu vực.

Hà Nội, 1/11/14